.jpg)
Από τον Τομέα Ελευθερίας και Δικαιωμάτων του ΚΟΣΜΟΥ, προλόγισαν η Eirini Skouzou και η Georgia Angelopoulou****.
Από τη ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, μίλησε ο βουλευτής Επικρατείας Γιώργος Σταμάτης, και από τη Νέα Αριστερά η βουλεύτρια Έφη Αχτσιόγλου.
Στο πάνελ συμμετείχαν:
- Ξενοφών Κοντιάδης*** **, Συνταγματολόγος, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου και Κοινωνικής Διοίκησης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
- Έλενα Δέδε, Νομικός, Ιδρύτρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Dogs' Voice*** ***
- Petros Katsakos, Δημοσιογράφος, Διευθυντής ROSA
Συντόνισε η δημοσιογράφος Tassoula Eptakili**** ***.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη την εκδήλωση, μαγνητοσκοπημένη, επίσης εδώ: https://www.facebook.com/kosmosgreece/videos/2074209323431751
σ.σ (η δική μου άποψη): Η συζήτηση έγινε υπό την σκιά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, κατά την διαχείριση της οποίας έχουν θανατωθεί (από τον Αύγουστο του 2024 μέχρι σήμερα), με τον πιο απάνθρωπο, βάναυσο και παράνομο τρόπο, όχι για να γίνουν τροφή αλλά για θαφτούν σε λάκκους, περισσότερα από μισό εκατομμύριο ζώα, για τα οποία δεν ακούστηκε απολύτως τίποτα. Και, ενώ επισημάνθηκαν οι δυσμενείς επιπτώσεις της βιομηχανοποιημένης κτηνοτροφίας, δεν ειπώθηκε τίποτα για τον κίνδυνο αφανισμού των μικρών παραδοσιακών μονάδων που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν βιώσιμη ανάπτυξη, με σεβασμό για το περιβάλλον, στοιχειώδη ευζωία των ζώων και παραγωγή ποιοτικών προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ).
Άκουσα με προσοχή όλες τις ομιλίες, και δεν αμφισβητώ τις καλές προθέσεις πολλών από τους ομιλητές και τους ακροατές (όπως και τις καλές προθέσεις πολλών ακολούθων επίσης). Δεν είμαι σε θέση να εκτιμήσω το κατά πόσον ένας πολιτικός φορέας μπορεί να σταθμίσει πάντοτε σωστά το πιθανολογούμενο ποσοστό των ψηφοφόρων του (προβάλλοντας αυτά που εκείνοι επιθυμούν να ακούσουν), ούτε θεωρώ ρεαλιστικές τις διαφαινόμενες προθέσεις ενός ανομοιογενούς φιλοζωικού κοινού που στοχοποιεί τους παραγωγούς για κακοποίηση των ζώων, ενώ παράλληλα κάνει τα "στραβά μάτια" (συναινώντας με τη σιωπή του) σε απάνθρωπους τρόπους διαχείρισης κρίσεων τους οποίους επιβάλλει το κράτος. Γιατί ένα φιλοζωικό κοινό που επιζητεί την κατάργηση της κτηνοτροφίας στο όνομα των "δικαιωμάτων" (πόσω μάλλον όταν αυτή η προοπτική για τα παραγωγικά ζώα καταργεί πρώτα πρώτα το δικαίωμα της ύπαρξης), είναι ανεπαρκώς ενημερωμένο, άδικο και αναποτελεσματικό. Εκείνο που μπορώ να εκτιμήσω είναι πως η οικονομική και ψυχική εξόντωση των παραδοσιακών κτηνοτρόφων δεν θα εμποδίσει την κακοποίηση των ζώων στο σύνολό της, αντιθέτως μάλιστα, θα οδηγήσει σε πολύ χειρότερες, αδιαφανέστερες και μη προσβάσιμες μορφές εκμετάλλευσης, αντικαθιστώντας τις μικρές εκτατικές μονάδες με τεράστιες βιομηχανοποιημένες εγκαταστάσεις, οι οποίες επιφυλάσσουν για τους καταναλωτές τραγικά υποβαθμισμένη ποιότητα προϊόντων, και για τα ζώα μηδενική ποιότητα ζωής.
Πιστεύω πως, ανεξάρτητα με αυτά που επιλέγει να τρώει, να αγαπάει, να υπερασπίζεται και να πιστεύει κανείς, η παραδοσιακή εκτατική κτηνοτροφία αξίζει και πρέπει να διατηρηθεί ως τρόπος χρήσης της γης, ως δομή κοινωνικής συνοχής, και ως πολιτισμικό και περιβαλλοντικό κεφάλαιο.
**** ****Δείτε την ανακοίνωση στον απόηχο της εκδήλωσης, μαζί με πολλές φωτογραφίες, εδώ: facebook/kosmosgreece/posts/
Παραπομπές:
*zoosos, rosa, epohi, thetoc / Η ΠΦΠΟ στην εκδήλωση: pfpo / Από το "Πράγμα" στο "Υποκείμενο": Η μεγάλη Θεσμική Τομή για τα Δικαιώματα των Ζώων στην Ελλάδα: citygen / Νέμεσις
*** Youtube/eteron
**** rosa/aggelopoulou
*** ** Κείμενο από παρεμφερή παρέμβαση εδώ: https://www.contiades.com/παρεμβάσεις/άρθρα-στον-τύπο/τα-δικαιώματα-των-ζώων/
*** *** Η νομοθεσία για τα ζώα σήμερα: https://lawyersforanimals.dogsvoice.gr
**** *** Τα πράγματα έγιναν πλάσματα (σχετικό άρθρο στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)
**** **** Αντιγράφω και παραθέτω εδώ την σχετική δημοσίευση του Κόσμος - Kosmos στο Fb, στις 20/02/2026:
Σας ευχαριστούμε θερμά για τη συμμετοχή στη συζήτηση που διοργανώσαμε, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου με θέμα «Τα Ζώα ως Υποκείμενα Δικαίου στο Σύνταγμα και τον Αστικό Κώδικα», και τη συμβολή σας στα σημαντικά συμπεράσματα που συγκεντρώθηκαν.
Με τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση να έχει ήδη ξεκινήσει επίσημα, καταθέσαμε μια Θεσμική Τομή για το Σύνταγμα και τον Αστικό Κώδικα: τη ρητή αναγνώριση των ζώων ως αυτοτελών φορέων έννομου συμφέροντος. Με στόχο την επιστημονική διερεύνηση αλλά και την αναζήτηση συμμαχιών στην κοινωνία και το Κοινοβούλιο, για την κατοχύρωση της θέσης των ζώων στην έννομη τάξη, μετατρέποντάς τα από «πράγματα» και αντικείμενα κατοχής σε υποκείμενα προστασίας. Η πρότασή μας, μια απαραίτητη συνέχεια αγώνων δεκαετιών από το φιλοζωικό και οικολογικό κίνημα για την εξάλειψη της βίας και την προστασία των ζώων, που έχουν ήδη ενταχθεί σε νόμους αλλά αποσπασματικά και όχι για όλα τα είδη ζώων.
Προλόγισε, παρουσιάζοντας τους στόχους των δημόσιων διαβουλεύσεων του ΚΟΣΜΟΥ, η Eirini Skouzou, συντονίστρια του Τομέα Ελευθερίας, Θεσμών και Δικαιωμάτων, ενώ τις προτάσεις του ΚΟΣΜΟΥ σχετικά με την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ζώων παρουσίασε το μέλος του Τομέα Georgia Angelopoulou.
Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Tassoula Eptakili.
Στο πάνελ συμμετείχαν:
• Xenofon Contiades, Συνταγματολόγος, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου και Κοινωνικής Διοίκησης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.
• Έλενα Δέδε, Νομικός, Ιδρύτρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Dogs' Voice.
• Petros Katsakos, Δημοσιογράφος, Διευθυντής ROSA.
Ακολούθως παρενέβησαν εκπρόσωποι κομμάτων και φορέων:
• Έφη Αχτσιόγλου, Βουλεύτρια Νέα Αριστερά
• Γιώργος Σταμάτης, Βουλευτής Επικρατείας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
• Πέτρος Κόκκαλης, Γραμματέας ΚΟΣΜΟΣ
• Κωνσταντίνος Τοκατλίδης, Διδάκτωρ Νομικής, με εξειδίκευση σε νομικά ζητήματα που αφορούν την προστασία των ζώων και του περιβάλλοντος.
Ευχαριστούμε για τη συμμετοχή τους στην εκδήλωση και τη συζήτηση τους εκπροσώπους της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς του ΥΠ/ΕΣ, αλλά και τις και τους εκπροσώπους των φορέων:
• Νέμεσις - Πανελλήνια Ομοσπονδία για το περιβάλλον, τα ζώα, το κυνήγι
• Πανελλαδική Φιλοζωική και Περιβαλλοντική Ομοσπονδία (ΠΦΠΟ)
• Σύλλογος Προστασίας Ιπποειδών (ΙΠΠΟΘΕΣΙΣ)
• Ελληνικός Σύλλογος Προστασίας Ιπποειδων (ΕΣΠΙ)
• και τη δημοσιογράφο Ελένη Ηλιοπούλου zoosos
Αναλυτικότερα σημεία που εντοπίστηκαν στη συζήτηση
1) Συνταγματική κατοχύρωση – από «αντικείμενο» σε «υποκείμενο»
• Κεντρικό συμπέρασμα: όσο τα ζώα παραμένουν εκτός νομικής υποκειμενικότητας, η προστασία τους είναι αποσπασματική και κυρίως αντιδραστική (παρεμβαίνουμε μετά την κακοποίηση, όχι πριν).
• Διατυπώθηκε η ανάγκη για συνταγματική ρήτρα που θα κατοχυρώνει την προστασία της ζωής και της ευζωίας των ζώων ως αυτοτελή αρχή, και όχι ως υποσημείωση της περιβαλλοντικής προστασίας στο πλαίσιο του άρθρου 24.
• Τονίστηκε ότι η συζήτηση δεν είναι «θεωρητική», αλλά ηθική και βαθιά πολιτική: τι αντέχει ακόμη να «σιωπά» το Δίκαιο.
2) Αστικός Κώδικας – «τα ζώα δεν είναι πράγματα»
• Προτάθηκε η δημιουργία ειδικής νομικής κατηγορίας στον Αστικό Κώδικα, ώστε τα ζώα να μην αντιμετωπίζονται ως «πράγματα».
• Η κυριότητα πρέπει να συνοδεύεται από θεμελιώδη υποχρέωση φροντίδας και περιορισμούς στην απόλυτη εξουσία επί του ζώου.
• Συζητήθηκε η πρακτική διάσταση της «νομικής υποκειμενικότητας»: πώς θα ασκούνται δικαιώματα/αξιώσεις υπέρ των ζώων και ποιος θα έχει ενεργητική νομιμοποίηση.
3) Ποινικό δίκαιο – αυστηροποίηση, κατηγοριοποίηση, συνέπειες
• Προτάθηκε βαθύτερη κατηγοριοποίηση των εγκλημάτων κατά των ζώων, με ουσιαστικές και αναλογικές συνέπειες.
• Καταγράφηκε ως κρίσιμο μέτρο η υποχρεωτική αποστέρηση επιμέλειας σε περιπτώσεις κακοποίησης.
Αναδείχθηκε η σύνδεση βίας κατά των ζώων με την ενδοοικογενειακή βία -η προστασία των αδύναμων ως δείκτης πολιτισμού).
4) Θεσμοί/διακυβέρνηση – από νόμους σε μηχανισμούς εφαρμογής
• Η αλλαγή του νομικού πλαισίου είναι αναγκαία αλλά ανεπαρκής χωρίς ανεξάρτητους ελέγχους και επιχειρησιακή ικανότητα.
• Προτάθηκε η δημιουργία ενιαίου φορέα προστασίας όλων των ζώων με δικό του ελεγκτικό μηχανισμό, διαφάνεια, τεχνοκρατική στελέχωση και επιχειρησιακά εργαλεία (κτηνιατρικές παροχές/κλινικές, προσωρινή φιλοξενία, έλεγχοι σε εκτροφές κ.ά.).
• Τέθηκε η ανάγκη για εθνική στρατηγική 10–15 ετών , ανεξάρτητη από εναλλαγές δημοτικής αρχής, με στόχο μια χώρα χωρίς αδέσποτα, με παράλληλη προστασία της άγριας ζωής, της βιοποικιλότητας και μεταρρυθμίσεις στην εντατική κτηνοτροφία.
5) Τοπική Αυτοδιοίκηση – ρόλος, αρμοδιότητες, εργαλεία
• Αναδείχθηκε ότι οι Δήμοι συχνά κρίνονται αυστηρά, αλλά λειτουργούν με περιορισμένους πόρους.
• Υπογραμμίστηκε η ανάγκη οι πολιτικές να είναι εφαρμόσιμες σε τοπικό επίπεδο, αντί για υπερσυγκεντρωτικές λύσεις που τελικά δεν εφαρμόζονται
6) Παραγωγικά ζώα/κτηνοτροφία – το «δύσκολο ερώτημα»
• Τέθηκε το κρίσιμο ερώτημα: τι σημαίνει «υποκείμενο δικαίου» για τα ζώα εργασίας και παραγωγικά ζώα
• Καταγράφηκε ότι η μαζική βιομηχανική κτηνοτροφία δεν αποτελεί απλή «γεωργική πρακτική», αλλά δραστηριότητα με υψηλές περιβαλλοντικές και υγειονομικές εξωτερικότητες (ενέργεια, μεθάνιο, CO₂ κ.ά.).
• Επισημάνθηκε η ανάγκη να μπουν όρια/μέτρα, καθώς και η ανάγκη για συστηματικούς ελέγχους, καθώς το σημερινό μοντέλο παράγει «σπατάλη πόρων» και επιβάρυνση για υγεία και περιβάλλον.
7) Κοινωνική αλλαγή – ενημέρωση, κουλτούρα δικαιωμάτων, συμμετοχή
• Επισημάνθηκε ως αναγκαία μια διαρκής εκστρατεία ενημέρωσης για τα δικαιώματα, τη συνείδηση και τις υποχρεώσεις απέναντι στα ζώα.
• Προτάθηκε η έννοια της κοινότητας ως «κηδεμόνα» (in loco parentis), ώστε να μπορεί να ασκεί ενεργές αξιώσεις υπέρ των ζώων, πέρα από την εκ των υστέρων υποστήριξη κατηγορίας.
Προτάσεις πολιτικής του ΚΟΣΜΟΥ (δέσμη θεσμικών αλλαγών)
1) Σύνταγμα – ρήτρα προστασίας των ζώων
• Ρητή αναγνώριση των ζώων ως συναισθανόμενων όντων με αυτοτελές έννομο συμφέρον και υποχρέωση της Πολιτείας για προστασία ζωής και ευζωίας.
• Καθορισμός της προστασίας ως οριζόντιας αρχής που δεσμεύει νομοθέτη, διοίκηση και δικαστήρια.
• Ενσωμάτωση πρόληψης και αναλογικότητας: προτεραιότητα στην αποτροπή κακοποίησης, όχι μόνο στην εκ των υστέρων τιμωρία.
2) Αστικός Κώδικας – ειδική νομική κατηγορία
• Κατάργηση της αντιμετώπισης των ζώων ως «πραγμάτων» και δημιουργία ειδικής κατηγορίας υποκειμένων προστασίας.
• Ρητή υποχρέωση φροντίδας ως πυρήνας της σχέσης ανθρώπου–ζώου (στέγη, τροφή, υγεία, ασφάλεια) και δυνατότητα επιβολής περιορισμών/κυρώσεων σε παραβάσεις.
• Καθορισμός ενεργητικής νομιμοποίησης για αξιώσεις υπέρ των ζώων (π.χ. κηδεμόνας, αρμόδια αρχή, πιστοποιημένοι φορείς).
3) Ποινική προστασία – αποτελεσματικότητα και συνέπειες
• Αναθεώρηση/εξειδίκευση αδικημάτων κακοποίησης με σαφείς διαβαθμίσεις και πραγματική εφαρμογή.
• Υποχρεωτική αποστέρηση επιμέλειας και απαγόρευση κατοχής σε σοβαρές/επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις.
• Ενιαία, αξιόπιστη καταγραφή περιστατικών και διασύνδεση με υπηρεσίες πρόληψης βίας.
4) Διακυβέρνηση – ένας μηχανισμός που λειτουργεί
• Δημιουργία/ενίσχυση ενιαίου μηχανισμού προστασίας ζώων με ελεγκτική αρμοδιότητα, επιχειρησιακές δυνατότητες και υποχρεώσεις διαφάνειας.
• Εθνική στρατηγική 10–15 ετών με μετρήσιμους στόχους (π.χ. μείωση εγκατάλειψης, στείρωση/σήμανση, πρόσβαση σε κτηνιατρική φροντίδα, προστασία άγριας ζωής).
• Στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με πόρους, πρότυπα, τεχνική βοήθεια και σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων — ώστε η εφαρμογή να μην εξαρτάται από την εκάστοτε διοίκηση.
5) Κοινωνική αλλαγή – εκπαίδευση και συμμετοχή
• Διαρκής εκστρατεία ενημέρωσης για υποχρεώσεις κηδεμονίας, πρόληψη κακοποίησης και σεβασμό στη ζωή.
• Προγράμματα στα σχολεία και στους δήμους για κουλτούρα φροντίδας και μηδενική ανοχή στη βία.
• Συνεχής δημόσιος διάλογος με επιστημονική τεκμηρίωση και κοινωνικές συμμαχίες.
Ο ΚΟΣΜΟΣ θα ενσωματώσει τα συμπεράσματα της διαβούλευσης στις τελικές προτάσεις του προγράμματος «Ελλάδα 2030», ενόψει του Προγραμματικού Συνεδρίου (Ιούνιος 2026).
Θα ακολουθήσει στοχευμένη διαβούλευση για την προστασία ζώων εργασίας/παραγωγικών ζώων και για τα εργαλεία εφαρμογής σε δήμους και περιφέρειες.
Η προστασία των ζώων είναι πολιτικό μέτρο μιας δημοκρατίας που σέβεται τη ζωή: είναι Ελευθερία, γιατί περιορίζει τη βία και την ατιμωρησία. είναι Ευημερία, γιατί συνδέεται με υγεία, τροφή, περιβάλλον και ποιότητα ζωής. Είναι Ειρήνη, γιατί μια κοινωνία που εκπαιδεύεται στη φροντίδα μειώνει τη βία παντού.
Ανοίξαμε τη συζήτηση. Προτείνουμε άλλη κατεύθυνση. Ο ΚΟΣΜΟΣ θα επιμείνει σε θεσμικές τομές, εφαρμογή, ελέγχους και διαφάνεια. σε θεσμικές τομές, εφαρμογή, ελέγχους και διαφάνεια - με σχέδιο, όχι με ευχές.
Οι διαβουλεύσεις «Μιλώντας με τον ΚΟΣΜΟΣ» συνεχίζονται, με στόχο την οριστικοποίηση των προτάσεών μας για το πρόγραμμα «Ελλάδα 2030» στην πορεία προς το Προγραμματικό μας Συνέδριο τον Ιούνιο του 2026.
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
%20(1).png)
.png)
.png)
.jpg)
