Τα ζώα ως "Υποκείμενα Δικαίου"

Συζήτηση* για την αναγνώριση των ζώων ως "αυτοτελών φορέων έννομου συμφέροντος", μέσω της κατοχύρωσής τους στο Σύνταγμα και στον Αστικό Κώδικα, άνοιξε το πολιτικό κόμμα ΚΟΣΜΟΣ, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026, με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ινστιτούτο ETERON. 

Από τον Τομέα Ελευθερίας και Δικαιωμάτων του ΚΟΣΜΟΥ προλόγισαν η Eirini Skouzou και η Georgia Angelopoulou

Από τη ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ μίλησε ο βουλευτής Επικρατείας Γιώργος Σταμάτης, και από τη Νέα Αριστερά η βουλεύτρια Έφη Αχτσιόγλου.

Στο πάνελ συμμετείχαν: 

• Ξενοφών Κοντιάδης**, Συνταγματολόγος, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου και Κοινωνικής Διοίκησης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο 
• Έλενα Δέδε, Νομικός, Ιδρύτρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Dogs' Voice 
• Petros Katsakos, Δημοσιογράφος, Διευθυντής ROSA

Συντόνισε η δημοσιογράφος Tassoula Eptakili. 

Η συζήτηση έγινε υπό την σκιά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, κατά την διαχείριση της οποίας έχουν θανατωθεί, όχι για να γίνουν τροφή αλλά για θαφτούν σε λάκκους, (από τον Αύγουστο του 2024 μέχρι σήμερα, και συνεχίζουμε με ρυθμό χίλια ανά ημέρα και με τον πλέον βάναυσο τρόπο) περισσότερα από μισό εκατομμύριο ζώα, για τα οποία δεν ακούστηκε απολύτως τίποτα. 

Μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη την εκδήλωση, μαγνητοσκοπημένη εδώ:  https://www.facebook.com/kosmosgreece/videos/2074209323431751 

Poster 

Screenshot 

*zoosos, rosa

** Παρεμφερής παρέμβαση εδώ: https://www.contiades.com/παρεμβάσεις/άρθρα-στον-τύπο/τα-δικαιώματα-των-ζώων/

Η EFSA λέει ότι ο εμβολιασμός είναι απολύτως απαραίτητος για τον έλεγχο της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, όμως το ΥπΑΑΤ τον αρνείται

Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια Τροφίμων σχετικά με τον εμβολιασμό για την ευλογιά των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα και την Βουλγαρία, που δημοσιεύτηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2026 με τίτλο "Sheep and goat pox: vaccines and vaccination scenarios to control the epidemics in Greece and Bulgaria in 2025", ο εμβολιασμός μειώνει σημαντικά την εξάπλωση της επιζωοτίας. Ο κίνδυνος μετάδοσης του εμβολιακού ιού είναι ελάχιστος, ενώ τα διαθέσιμα εμβόλια παρέχουν ισχυρή προστασία (συνήθως 80-100%). 

Η περίληψη της έκθεσης στα Αγγλικά έχει ως εξής: 

"Sheep pox and goat pox (SGP), caused by Capripoxviruses, have reemerged in Europe with unprecedented intensity during 2024–2025, particularly affecting Greece and Bulgaria and posing an increasing risk to neighbouring countries. Despite established EU control measures, the scale and persistence of outbreaks may suggest certain delays in detection or reporting and a potential role of animal movements, both authorised and uncontrolled, in sustaining transmission. 

This assessment reviews the effectiveness and safety of commercially available SGP vaccines and evaluates the potential impact of vaccination strategies on epidemic control and eradication. A literature review and experimental data from the European Union Reference Laboratories (EURL) for Capripoxviruses confirm that live attenuated SGP vaccines based on sheep pox virus strains, including RM65, Romania, and Bakirköy sheep pox strains, provide strong protection (typically 80–100%) and substantially reduce viral replication and shedding in sheep. 

Safety profiles are generally favourable, though mild post-vaccination reactions may occur, and adherence to recommended dosing is essential. The risk of vaccine virus transmission is minimal when standard precautions are followed. 

Using demographic and outbreak data from Bulgaria, a stochastic spatial kernel model was applied to simulate SGP spread and assess vaccination scenarios. Results indicate that rapid detection and culling alone can control epidemics within 1–2 years, but vaccination markedly reduces outbreak size and geographic spread. 

Regional vaccination carries a risk of viral escape unless strict movement controls are enforced, whereas nationwide vaccination provides more robust containment. A two-year vaccination campaign combined with standard control measures is predicted to achieve eradication one year earlier than non-vaccination strategies. 

In Greece, the complexity of transmission dynamics and multiple epidemic clusters suggest that targeted or nationwide vaccination would be necessary. Overall, vaccination —particularly when integrated with early detection, rapid culling, and movement restrictions— offers a critical tool for controlling and potentially eliminating SGP in affected regions".

Πηγή: https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/9928 

Ολόκληρη η έκθεση (42 σελίδες, 4/02/2026), εδώ: https://www.efsa.europa.eu/sites/default/files/2026-02/Report_SGP_approved-2-43.pdf 

Logo EFSA 

Screenshot via Thomas Moschos

Σχολιασμός: 

• "EFSA recomments vaccination campaign to combat sheep pox", σχολιάζει η kathimerini (6/02/2026) 
• "Τα επιχειρήματα για την επικινδυνότητα των εμβολίων καταρρίπτονται", σχολιάζουν πολλά ΜΜΕ (ενδεικτικά βλ. Enews, efsyn, in.gr)
• "Ράπισμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση - Fake news και μέρα ντροπής για το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων", σχολιάζει η "δημοκρατία", υπενθυμίζοντας την ουσιαστική συμβολή της εφημερίδας στην αποκατάσταση της αλήθειας για την ευλογιά. 

• "Σφάλματα" καταλογίζει στην έκθεση το Υπουργείο Ανάπτυξης και Τροφίμων: Επιστημονική τοποθέτηση της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς των Αιγοπροβάτων (ΕΕΕΔΕΕ): https://www.minagric.gr/2013-04-05-10-13-09/ministry-example/ypaat-grafeio-typou/deltiatypou/18858-dt090226 (9/02/2026)

Σημειωτέον ότι το ΥπΑΑΤ έχει δηλώσει στην EFSA ότι η χώρα μας έχει 16 εκατομμύρια αιγοπρόβατα [βλ. agrotypos], αριθμό δηλαδή υπερδιπλάσιο του πραγματικού.

Σημειωτέον επίσης ότι ο υπουργός Κώστας Τσιάρας δεν διστάζει να υποστηρίξει ότι οι ποσότητες του παραγόμενου γάλακτος δεν έχουν μειωθεί γιατί τα περισσότερα ζώα που θανατώθηκαν "δεν ήταν παραγωγικά"! 

"Έλλειμμα γνώσης, μεθοδολογική ασυνέπεια και επιλεκτική χρήση δεδομένων χαρακτηρίζουν την τοποθέτηση της ΕΕΕΔΕΕ, η οποία προφανώς εκπονήθηκε για επικοινωνιακή κατανάλωση", σχολιάζει ο καθηγητής Γιώργος Χριστοδουλόπουλος.

"Για την ευλογιά των προβάτων δεν υπάρχουν DIVA εμβόλια (έτσι ώστε να διακρίνουμε ποια ζώα έχουν αντισώματα επειδή νοσούν και ποια επειδή είναι εμβολιασμένα), όμως η απουσία τους δεν έχει τη βαρύτητα που επιχειρείται να της αποδοθεί, αφού στην συγκεκριμένη νόσο δεν υπάρχουν χρόνιοι φορείς, και η ανίχνευση αντισωμάτων σε υγιή ζώα δεν συνεπάγεται επιδημιολογική απειλή ή κίνδυνο μετάδοσης", έγραψε στο Facebook ο καθηγητής.

Σε συνέντευξη του στο KONTRA NEWS και τον Νίκο Παναγιωτόπουλο , ο Γιώργος Χριστοδουλόπουλος επισημαίνει για μια ακόμη φορά ότι τα εμβόλια DIVA είναι χρήσιμα προκειμένου για νοσήματα τα οποία δημιουργούν χρόνιους φορείς. Με την ευλογιά δεν υφίσταται τέτοια θέμα, όπως κανένα θέμα δεν υφίσταται και για τη φέτα. Δείτε σχετικό video εδώ. 

Μετά την συνάντηση του πρωθυπουργού με εκπροσώπους κτηνοτρόφων στο Μέγαρο Μαξίμου, ο καθηγητής Γιώργος Χριστοδουλόπουλος, μίλησε και στην εφημερίδα "δημοκρατία", όπου έδωσε τη δική του ερμηνεία, για ποιο λόγο η κυβέρνηση αρνείται τους εμβολιασμούς: "Δεν μπορώ να εξηγήσω ή να ξέρω και να κάνω μια μαντεψιά για ποιο λόγο έχει τέτοια εμμονή κατά των εμβολίων η κυβέρνηση. Όμως μπορώ να δω τι θα συμβεί χωρίς τα εμβόλια και πώς θα φτιάξουν μια καινούργια προβατοτροφία. Γιατί ΕΚΕΙ είναι το ζητούμενο. Στόχος είναι ένα νέο μοντέλο, με νομοθετική παρέμβαση, όπου δεν θα μπορούν να λειτουργούν βιώσιμες κτηνοτροφικές επιχειρήσεις όπως μέχρι τώρα, δηλαδή οικογενειακές. Θα μπούνε τέτοιες εξεζητημένες προϋποθέσεις βιοασφάλειας, που οι περισσότερες μικρές φάρμες δεν θα μπορούν να αντέξουν. Θα αφορούν, δηλαδή, στο εξής μόνο τσιφλίκια με χιλιάδες ζώα, ιδιοκτησίας πολυεθνικών". [Βλ. το νέο κτηνοτροφικό μοντέλο που οραματίζονται / οι 2 λόγοι που αρνούνται τον εμβολιασμό: dimokratia, antinews] 

Πράγματι, φαίνεται πλέον καθαρά ότι ο εφιάλτης από/και για το άμεσο μέλλον ανθρώπων και ζώων δεν είναι άλλος από τον αφανισμό των μικρών παραγωγών και την μετατροπή της παραδοσιακής προβατοτροφίας σε εντατική - βιομηχανική. [Βλ. agrotypos, ellinasagrotis, agronews, x/Primeminister, YouTube]

Εντωμεταξύ, οι θανατώσεις των κοπαδιών συνεχίζονται, ενώ στην Καρδίτσα και το Μεσολόγγι, από το χώμα αναβλύζει αίμα, όπως καταγγέλει το ΠΑΚΟΕ. 

Την ίδια στιγμή, ο φιλοζωικός κόσμος περί άλλα τυρβάζει, ενώ στην Αθήνα ψεκάζουν τα τρακτέρ... 

Να πάρει θέση το ΓΕΩΤΕΕ για την στημένη από την κυβέρνηση ΕΕΕΔΕ!

Ανακοίνωση της "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ & ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ"

Την απροκάλυπτη προσπάθεια της κυβέρνησης και του ΥΠΑΑΤ να μετατρέψουν την επιστήμη σε θεραπαινίδα των μονοπωλιακών συμφερόντων και των μεγαλοεξαγωγέων καταγγέλει η "Πανεπιστημονική Γεωτεχνικών και Συνεργαζόμενοι". Σε ανακοίνωσή της, στις 10/02/2026, σημειώνει ότι η συγκρότηση της "Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της ευλογιάς των αιγοπροβάτων (ΕΕΕΔΕ), έγινε για να βρεθούν οι "πρόθυμοι" που θα ντύσουν με επιστημονικοφανή μανδύα το έγκλημα της μη διενέργειας εμβολιασμών. 

Η πρόσφατη μελέτη της EFSA που δημοσιεύθηκε στις 4/2/2026, αποτελεί "κόλαφο" για την κυβέρνηση και την επιτροπή της, αποκαλύπτοντας τα ψέματα της κυβέρνησης και της επιτροπής της που:  

• Ισχυρίζονται ότι τα εμβόλια είναι "επικίνδυνα" και "μη αποτελεσματικά", ενώ η μελέτη της EFSA τεκμηριώνει πανίσχυρη προστασία (80-100%) από τα διαθέσιμα στελέχη (RM65, Bakirköy). 
• Προκρίνουν τη θανάτωση ως το μόνο μέσο για τον έλεγχο της διασποράς, ενώ η μελέτη της EFSA συστήνει τον καθολικό εμβολιασμό (country-wide vaccination), στην Ελλάδα, ως τη μόνη επιστημονική λύση λόγω της πλήρους κατάρρευσης του συστήματος επιτήρησης. 
• Ισχυρίζονται ότι ο εμβολιασμός ενέχει "υψηλό κίνδυνο διασποράς" (shedding) του ιού από τα εμβολιασμένα ζώα και κίνδυνο ανασυνδυασμού στελεχών, ενώ η  αποβολή του ιού από τα εμβολιασμένα ζώα είναι περιορισμένη και εξαιρετικά σύντομη. Η μελέτη της EFSA ξεκαθαρίζει ότι είναι πρακτικά απίθανο ο εμβολιασμός να προκαλέσει εξάπλωση της νόσου, αντιθέτως μάλιστα αποτελεί το μόνο μέσο για τη δραστική μείωση του ιικού φορτίου στο περιβάλλον. 

Σε ότι αφορά στα περί "αδυναμίας διάκρισης" των εμβολιακών από τα φυσικά στελέχη του ιού, επισημαίνουμε για άλλη μια φορά ότι υπάρχει τεκμηριωμένη επιστημονική μέθοδος διαχωρισμού μέσω gel-based PCR (δημοσιευμένη στο Virology Journal). 

Είναι ντροπή για τον κλάδο μας να επιστρατεύονται από την κυβέρνηση "πρόθυμοι" επιστήμονες, ευθυγραμμισμένοι με τα κέντρα λήψης αποφάσεων των μονοπωλιακών ομίλων, προκειμένου να ντυθεί με επιστημονικό μανδύα μια προειλημμένη πολιτική απόφαση και να θυσιαστεί το ζωικό κεφάλαιο της χώρας στον βωμό των εξαγωγών!

Είναι προσβλητικές για κάθε νοήμονα άνθρωπο οι δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου, κ. Πρωτοψάλτη, ότι δήθεν η μελέτη της EFSA δικαιώνει την κυβέρνηση, τη στιγμή που στη μελέτη αναφέρεται ρητά και κατά λέξη ότι "στην Ελλάδα, η πολυπλοκότητα της δυναμικής μετάδοσης και οι πολλαπλές επιδημικές συστάδες υποδηλώνουν ότι ο στοχευμένος ή ο πανελλαδικός εμβολιασμός θα ήταν απαραίτητος". 

[...]

Απαιτούμε από το ΓΕΩΤΕΕ, ως "επίσημο σύμβουλο" του κράτους: 

• Να σταματήσει να καλύπτει με τη σιωπή του την εργαλειοποίηση της κτηνιατρικής επιστήμης. 
• Να καταγγείλει την κυβέρνηση για την άρνηση λήψης ουσιαστικών μέτρων (στελέχωση υπηρεσιών, έλεγχοι στις πύλες εισόδου κ.λπ). 
• Να απαιτήσει την άμεση καθαίρεση της αναξιόπιστης Επιτροπής που λειτουργεί ως επικοινωνιακό ανάχωμα της κυβέρνησης. 
• Να προβάλει την ανάγκη λήψης μέτρων προστασίας του εισοδήματος των κτηνοτρόφων από το κράτος και την ΕΕ σε περίπτωση εμβολιασμού. 

Πηγή: https://panepistimonikigeo.blogspot.com

Αναδημοσιεύσεις:  imerodromos, 902, ΠΚΣ

Δείτε επίσης: 

Η σφαγή των αμνών και η σιωπή των κτηνιάτρων 

Ανοικτή επιστολή προς τους κτηνιάτρους του Δημοσίου

Απαντήσεις σε τέσσερα κρίσιμα ερωτήματα για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων

Ο καθηγητής Γιώργος Χριστοδουλόπουλος απαντά στην εφημερίδα ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ και την Δανάη Αλεξάκη.

1. Η κυβέρ­νηση επι­κα­λείται την απου­σία εγκε­κρι­μένου εμβο­λίου για την ευλο­γιά, ενώ οι κτη­νο­τρόφοι επι­μένουν να ζητούν εμβο­λια­σμό. Τι ισχύει τελικά;

Από την αρχή της εμφάνι­σης του προ­βλήμα­τος έχω δημόσια και ξεκάθαρα ταχθεί υπέρ του εμβο­λια­σμού. Πιστεύω στα­θερά ότι, με τα δεδο­μένα της σημε­ρι­νής δια­σπο­ράς του νοσήμα­τος, η επι­δη­μία δεν μπο­ρεί να ελεγ­χθεί απο­τε­λε­σμα­τικά, παρά μόνο με την εφαρ­μογή εμβο­λια­σμού. Η άποψη υπέρ του εμβο­λια­σμού δεν είναι ούτε "αιρε­τική" ούτε ‘"αντιε­πι­στη­μο­νική", όπως επι­χει­ρεί να αφήσει να εννοη­θεί η πολι­τική ηγε­σία του υπουρ­γείου, η οποία προ­σπα­θεί να παρου­σιάσει την άρνηση του εμβο­λια­σμού ως δήθεν "άποψη της επι­στήμης". 

Τον εμβο­λια­σμό θα συστήσει κάθε κτη­νία­τρος με γνώ­σεις πλη­θυ­σμια­κής κτη­νια­τρι­κής και παθο­λο­γίας παρα­γω­γι­κών ζώων. Άλλω­στε, εμβο­λια­σμοί εφαρ­μόστη­καν σε όλες τις προη­γούμε­νες επι­δη­μίες ευλο­γιάς στη χώρα μας: στη μεγάλη επι­δη­μία του 1972-1975 αλλά και στις μικρότε­ρης έκτα­σης εστίες έως και το 1988. Επι­πλέον, εμβο­λια­σμό υιο­θέτησε πρόσφατα και η Γαλ­λία για τον έλεγχο της οζώ­δους δερ­μα­τίτι­δας των βοο­ει­δών, μιας νόσου απο­λύτως αντίστοι­χης με την ευλο­γιά των προ­βάτων.

Θα ήθελα να τονίσω ότι ισχυ­ρι­σμοί που δια­τυ­πώ­νο­νται από την κυβερ­νη­τική πλευρά, όπως ότι τα εμβόλια "δια­σπείρουν τη νόσο" ή ότι "θα την κατα­στήσουν ενδη­μική", είναι επι­στη­μο­νι­κώς εσφαλ­μένοι. Οι απόψεις αυτές καταρ­ρίπτο­νται άμεσα από ισχυρή και τεκμη­ρι­ω­μένη διε­θνή βιβλιο­γρα­φία. Να πάμε και στο θέμα "εγκε­κρι­μένο" ή όχι εμβόλιο. Η κυβέρ­νηση το επα­να­λαμ­βάνει διαρ­κώς. Η ανα­φορά αυτή λει­τουρ­γεί απο­προ­σα­να­το­λι­στικά. Εμβόλια για την ευλο­γιά των προ­βάτων δεν έχουν αδειο­δο­τη­θεί σε επίπεδο Ε.Ε., διότι η νόσος θεω­ρείται εξω­τική για τις περισ­σότε­ρες ευρω­παϊκές χώρες. Κρούσματα ευλο­γιάς σε χώρες της βορειο­δυ­τι­κής Ευρώ­πης δεν έχουν κατα­γρα­φεί μετά το1860. 

Όμως, παρόλο που δεν υπάρ­χει αδειο­δο­τη­μένο εμβόλιο ευλο­γιάς σε επίπεδο Ε.Ε., υφίστα­ται σαφές νομικό πλαίσιο, που επι­τρέπει τη χρήση μη αδειο­δο­τη­μένων σκευ­α­σμάτων. Ο Ευρω­παϊκός Κανο­νι­σμός (Ε.Ε.) 2019/6 και συγκε­κρι­μένα το άρθρο 110(2) παρέχει τη δυνα­τότητα σε κάθε κράτος-μέλος να επι­τρέψει τη χρήση εμβο­λίου το οποίο δεν έχει λάβει άδεια κυκλο­φο­ρίας εντός της Ένω­σης. Ουσια­στικά, η έκτα­κτη αυτή αδειο­δότηση είναι απο­λύτως επι­τρε­πτή από την Ευρω­παϊκή Ένωση, και απο­τε­λεί απο­κλει­στικά ζήτημα πολι­τι­κής βούλη­σης της εκάστοτε κυβέρ­νη­σης. Η δια­δι­κα­σία αυτή έχει χρη­σι­μο­ποι­η­θεί επα­νει­λημ­μένα εντός της Ε.Ε. και ακρι­βώς αυτή ακο­λούθησε πρόσφατα, τον Αύγου­στο του 2025, και η Γαλ­λία.

2. Ο αρμόδιος υπουρ­γός και η ΕΕΕΔΕΕ υπο­στη­ρίζουν ότι ακόμη και με εμβο­λια­σμό δεν απο­φεύγε­ται η θανάτωση ζώων, λόγω της απου­σίας της μεθόδου DIVA που δεν επι­τρέπει διάκριση εμβο­λια­σμένων και νοσούντων. Ποιο είναι το σχόλιό σας;

Στα τέλη της δεκα­ε­τίας του 1980, η Ελλάδα αντι­με­τώ­πισε σοβαρή κρίση με τον μελι­ταίο πυρετό στα πρόβατα, όταν η Ε.Ε. ειση­γούνταν εκτε­τα­μένες θανα­τώ­σεις μολυ­σμένων κοπα­διών. Τότε, θανα­τώ­θη­καν περίπου 200.000 πρόβατα. Έγκαιρα, όμως, το υπουρ­γείο Γεωρ­γίας, αξιο­ποι­ώ­ντας την επι­στη­μο­νική επάρ­κεια των κτη­νια­τρι­κών του υπη­ρε­σιών, επέλεξε να δια­πραγ­μα­τευ­θεί. Ο κτη­νία­τρος Ανα­στάσιος Μηνάς έθεσε στις Βρυ­ξέλ­λες το βασικό επι­χείρημα ότι προ­έχει η διάσωση της ελλη­νι­κής προ­βα­το­τρο­φίας, ζητώ­ντας την εφαρ­μογή εμβο­λια­σμού, αντί των μαζι­κών θανα­τώ­σεων, πρόταση που έγινε τελικά απο­δε­κτή. Ανα­φέρω το παράδειγμα, διότι σήμερα παρα­τη­ρείται μια εντε­λώς δια­φο­ρε­τική στάση. Η κυβέρ­νηση φαίνε­ται να υιο­θε­τεί άκριτα τις πιο αυστη­ρές και τιμω­ρη­τι­κές δια­τάξεις, οδη­γώ­ντας σε εκτε­τα­μένες θανα­τώ­σεις. 

Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν εφαρ­μο­στεί το πρω­τόκολλο που περι­γράφει ο κ. υπουρ­γός, ο εμβο­λια­σμός θα περιο­ρίσει τη μετάδοση της νόσου και, συνε­πώς, θα μει­ώ­σει και τον αρι­θμό των θανα­τώ­σεων. Αυτό είναι αδιαμ­φι­σβήτητο από επι­δη­μιο­λο­γι­κής απόψεως. Ωστόσο, προ­σω­πικά θα επέμενα στην αξιο­ποίηση του άρθρου 12, παράγρα­φος 4(β) του ισχύο­ντος Κανο­νι­σμού (Ε.Ε.) 2020/687, το οποίο προ­βλέπει ότι, σε περι­πτώ­σεις επείγο­ντος εμβο­λια­σμού σε εκτροφή με κρούσματα, μπο­ρεί να ανα­στα­λεί η θανάτωση των υγιών ζώων. Θα βασι­ζόμουν σε αυτή τη διάταξη και, εξη­γώ­ντας ότι στην προ­κει­μένη περίπτωση πρόκει­ται για λοι­μώ­δες νόσημα που απο­δε­δειγ­μένα δεν δημιουρ­γεί χρόνιους φορείς, θα ζητούσα να θανα­τώ­νο­νται μόνο τα κλι­νικά ασθενή ζώα, ενώ το υπόλοιπο κοπάδι να τίθε­ται σε αυστηρή καρα­ντίνα. 

Σε ό,τι αφορά τα λεγόμενα εμβόλια DIVA (Differentiation of Infected from Vaccinated Animals), είναι εκείνα που προ­κα­λούν ανο­σο­λο­γική απάντηση δια­φο­ρε­τική από εκείνη της φυσι­κής λοίμω­ξης, επι­τρέπο­ντας τη διάκριση μεταξύ εμβο­λια­σμένων και νοση­σάντων ζώων. Στην περίπτωση της ευλο­γιάς των προ­βάτων, δεν υπάρ­χουν εμβόλια DIVA. Ωστόσο, η απου­σία τους δεν έχει τη βαρύτητα που επι­χει­ρείται να της απο­δο­θεί, διότι στην ευλο­γιά των προ­βάτων δεν υπάρ­χουν χρόνιοι φορείς. Συνε­πώς, η ανίχνευση αντι­σω­μάτων σε ένα κλι­νικά υγιές ζώο δεν συνε­πάγε­ται καμία επι­δη­μιο­λο­γική απειλή ούτε κίν­δυνο περαι­τέρω μετάδο­σης της νόσου.

3. Ποιος εκτι­μάτε ότι είναι πλέον ο πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κός τρόπος για την εκρίζωση της νόσου;

Υπάρ­χουν σαφώς καθο­ρι­σμένες στρα­τη­γι­κές εμβο­λια­σμού για την ευλο­γιά των προ­βάτων, οι οποίες στο­χεύουν στη βραχυ-μεσο­πρόθε­σμη εκρίζωση της νόσου. Μία τέτοια στρα­τη­γική θα έπρεπε να έχει εφαρ­μο­στεί ήδη από τον Οκτώ­βριο του 2024, όταν η επι­δη­μία είχε πλέον ξεφύγει από τα γεω­γρα­φικά όρια της Θράκης. Βασικό στοι­χείο αυτών των στρα­τη­γι­κών απο­τε­λεί ο υπο­χρε­ω­τι­κός εμβο­λια­σμός όλων των ζώων στις εκτρο­φές που βρίσκο­νται σε ακτίνα τριών χιλιο­μέτρων από κάθε επι­βε­βαι­ω­μένο κρούσμα, ενώ παράλ­ληλα, σε ακτίνα δέκα χιλιο­μέτρων, προ­βλέπε­ται αυστηρή απα­γόρευση κάθε μετα­κίνη­σης ζώων εκτός της συγκε­κρι­μένης ζώνης. Πρόκει­ται για μέτρα διε­θνώς τεκμη­ρι­ω­μένα, τα οποία εφαρ­μόζο­νται δια­χρο­νικά στον έλεγχο νοση­μάτων αυτής της κατη­γο­ρίας. 

Ήδη από τον Οκτώ­βριο του 2025 είχα δημόσια υπο­στη­ρίξει ότι μια τέτοια στρα­τη­γική, με εμβο­λια­σμό στις λεγόμε­νες ‘‘ζώνες προ­στα­σίας’’, θα έπρεπε είχε ξεκι­νήσει να εφαρ­μόζεται κατά τη φετινή χει­με­ρινή περίοδο, όπου ανα­με­νόταν ύφεση των κρου­σμάτων, και θα έδινε τη δυνα­τότητα στις δρα­μα­τικά υπο­στε­λε­χω­μένες κτη­νια­τρι­κές υπη­ρε­σίες να αντα­πο­κρι­θούν επι­χει­ρη­σιακά στο έργο του εμβο­λια­σμού. Υπάρ­χει πλέον ο σοβα­ρός φόβος ότι, εάν φτάσουμε στο ανα­με­νόμενο αυξη­μένο κύμα κρου­σμάτων την άνοιξη, χωρίς να έχει προη­γη­θεί η εφαρ­μογή μιας τέτοιας στρα­τη­γι­κής, το παράθυρο ευκαι­ρίας θα έχει χαθεί. Σε αυτή την περίπτωση, οι συνέπειες για την ελλη­νική προ­βα­το­τρο­φία ενδέχε­ται να είναι ιδιαίτερα σοβα­ρές και δύσκολα ανα­στρέψι­μες.

4. Αν επι­τευ­χθεί η ανα­χαίτιση της ευλο­γιάς, πώς θα πρέπει να δομη­θεί ο σχε­δια­σμός για την ανα­σύσταση του ζωι­κού κεφα­λαίου;

Κατ’ αρχάς η κυβέρ­νηση δεν συζητά την ανα­σύσταση του ζωι­κού κεφα­λαίου με την απλή ανα­χαίτιση της ευλο­γιάς, αλλά μόνο μετά την πλήρη εκρίζωσή της και εφόσον δεν κατα­γρα­φεί νέο κρούσμα για του­λάχι­στον τρεις μήνες. Η ανα­σύσταση των προ­βα­το­τρο­φι­κών εκμε­ταλ­λεύσεων απο­τε­λεί αυτο­νό­ητη απαίτηση, τόσο για τον κτη­νο­τρο­φικό κόσμο όσο και για την επι­σι­τι­στική ασφάλεια της χώρας. Το πώς ακρι­βώς θα υλο­ποι­η­θεί η ανα­σύσταση συν­δέε­ται άμεσα με τους οικο­νο­μι­κούς πόρους που θα δια­τε­θούν και αυτό είναι ένα ζήτημα στο οποίο η κυβέρ­νηση οφείλει να απα­ντήσει με σαφήνεια. Βέβαια, τίθε­ται το κρίσιμο ερώ­τημα της προ­έλευ­σης των ζώων ανα­σύστα­σης. Υπάρ­χει πραγ­μα­τική δυνα­τότητα αντι­κα­τάστα­σης από ελλη­νι­κές εκτρο­φές ή θα οδη­γη­θούμε ανα­γκα­στικά σε εισα­γω­γές; Το ζήτημα αυτό ανα­δει­κνύει μια ακόμη σοβαρή αντίφαση της κυβερ­νη­τι­κής πολι­τι­κής, δεδο­μένου ότι η νομο­θε­σία για τη φέτα ΠΟΠ απαι­τεί το γάλα να προ­έρ­χε­ται από ελλη­νι­κές φυλές προ­βάτων*. Θα πρέπει, λοι­πόν, η κυβέρ­νηση να αντι­λη­φθεί ότι η επόμενη ημέρα της ελλη­νι­κής αιγο­προ­βα­το­τρο­φίας απαι­τεί συνε­κτικό σχε­δια­σμό, συνέπεια και απο­φάσεις με μακρο­πρόθε­σμο ορίζο­ντα.

Πηγή: pressreader -- naftemporiki 

Γιώργος Χριστοδουλόπουλος

3/02/2026

* wikipedia/Φέτα  /  Σταθμοί στον αγώνα διεκδίκησης της φέτας / Η φέτα και μια πικρή αλήθεια πίσω απ' την παράδοση  /  Τι είναι φέτα ΠΟΠ  /  Τι είναι ΠΟΠ  /  Τα ένοχα μυστικά της φέτας και η (μη) εξυγίανση της κτηνοτροφίας δια της ευλογιάς  /  Ένα συνέδριο υπό την σκιά της φέτας  /  Η αλήθεια για τη φέτα και τους εμβολιασμούς 

Η ΕΕ επανεξετάζει τις μαζικές θανατώσεις ζώων εν μέσω κρίσης στην κτηνοτροφία

"Ο τρόπος με τον οποίο προσπαθούμε να απαλλαγούμε από τις επιζωοτίες είναι ξεπερασμένος και αναχρονιστικός", λέει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 

Θεωρίες συνομωσίας και παράνομα εμβόλια έρχονται ως συνέπεια της κλονισμένης εμπιστοσύνης προς τις αρχές. 

Η αιγοπροβατοτροφία στην Ελλάδα καταστρέφεται, οι Γάλλοι αγρότες διαμαρτύρονται, και οι Ισπανοί καλούν σε πολιτική ανυπακοή. 

The EU is being hit by a wave of livestock diseases, fueling existing discontent among farmers. In Greece, breeders are resorting to illegal vaccines to fight pox, while in France and Spain mandatory culls to contain a new cattle disease have pushed farmers to the brink. The Commission said on Thursday that current efforts to eradicate animal diseases – including the slaughter of entire herds when an infection is detected – had become outdated. 

“Massive animal culling around disease outbreaks is no longer societally acceptable today,” reads a briefing seen by Euractiv, presented at a meating with farmer organisations and NGOs chaired by EU farm chief Christophe Hansen. The document argues that the EU should step up vaccinations, while acknowledging that doing so would pose challenges. Products from vaccinated animals, which carry antibodies, can easily face restrictions from trade partners – a risk the Commission plans to tackle diplomatically. Hansen is currently working on a Livestock Strategy, which he plans to unveil by July. Meanwhile, in the coming weeks, the Commission is also set to present its evaluation of the Animal Health Law.

Greek farmers have been battling sheep and goat pox since the summer of 2024, as the virus has killed flocks and forced  preventive culls. “Around 460,000 sheep and goats, both young and adult, have been buried,” Tsompanos Christos, a member of the Hellenic Livestock Association, told Euractiv. This comes amid the government’s refusal to vaccinate animals, which officials warn could trigger restrictions on precious feta exports.

Out of frustration, some breeders are now turning to black-market jabs to protect their herds. Greek customs officials have intercepted several boxes of vaccines smuggled from Turkey in recent months, with authorities warning that such illegal trade sabotages efforts to contain the virus. “The unapproved vaccines currently in circulation do not allow serological discrimination of infected from vaccinated animals,” said the government in a statement last week, warning that laboratory work could become “practically impossible”.

Athens’ response has infuriated livestock breeders, already rattled by corruption scandals, and is now raising alarm in Brussels. Last week, Greece’s opposition socialist party (Pasok) revealed a letter from EU Health Commissioner Oliver Várhelyi calling on the government to vaccinate or face stricter measures from Brussels. “There is overwhelming evidence that the measures implemented in Greece for over a year are not sufficient,” Várhelyi reportedly said. “If Greece does not manage the situation properly, it is the Commission’s obligation to ensure that all necessary measures are taken”. 

A Commission spokesperson confirmed to Euractiv that EU officials were urging Athens to vaccinate animals to stop the virus. “We have been in close contact with the Greek authorities at both technical and political level and have been on hand to provide scientific and technical support where possible,” said the spokesperson in an email.

Meanwhile, France and Spain have been fighting lumpy skin disease (LSD), which reappeared in the EU last year after almost a decade of absence. Livestock farmers were hit hard by veterinary protocols to contain the highly contagious virus, notably the culling of entire herds when an infection is detected.

In France, frustration coincided with discontent over trade deals and drove farmers onto the streets en masse. Fake news spread almost as quickly as the disease. A veterinarians’ union, for instance, had to debunk online claims that professionals were being threatened for refusing to perform the mandatory culls. “There is fake news saying this is not a disease, there are anti-vax claims … but farmers aren’t conspiracy theorists. Misunderstandings stem from fear and confusion,” a spokesperson for the farmers’ union Coordination Rurale told Euractiv. French farmers have been pressing Paris – and Brussels – to ease health rules they say are too strict. 

That frustration has spilled across borders. In Spain, where the disease struck in October, livestock breeders have also been left questioning the EU’s preventive killing measures – designed to ensure total eradication but increasingly seen as indiscriminate.

“You see these cows? … They’re looking great, none looks sick. Well, they have their days numbered. After tomorrow, all dead,” says a video circulating online in Spain. A follow-up clip shows the same field empty – and ends with a call for disobedience.

Source: EU to rethink mass animal culls amid livestock crisis [x] (23/01/26)

Current efforts to eliminate animal diseases in EU outdated, says European Commission

Image at https://x.com/animalhealthEU/status/2014694343458574755