. Η τέλεια καταιγίδα πάνω από τον αγροτικό κόσμο: Ευλογιά, Mercosur και Ευρωπαϊκή Ένωση

Ανακοίνωση από την Νέα Μέρα Κτηνιάτρων* που αναδημοσιεύτηκε και στην ιστοσελίδα του Πανελληνίου Κτηνιατρική Συλλόγου (ΠΚΣ): Σε μια Ευρώπη που συγκλονίζεται από κρίσεις (κλιματική, ενεργειακή, γεωπολιτική και διατροφική) η συμφωνία μεταξύ Ε.Ε. και Mercosur και η καταστροφική διαχείριση της ευλογιάς από την κυβέρνηση, έρχονται να προστεθούν σαν κερασάκι στην τούρτα του αδιεξόδου για τους μικρούς και μεσαίους αγρότες.

Η συμφωνία με τις χώρες της Νότιας Αμερικής επιτρέπει τεράστιες εισαγωγές βόειου κρέατος, κρέατος πουλερικών, ρυζιού, ζάχαρης, μελιού και άλλων αγροτικών προϊόντων  ανταγωνιστικών προς εμάς, από παραγωγούς που δεν δεσμεύονται από τα πρότυπα υγείας, περιβάλλοντος και εργασίας της Ε.Ε. Οι παραγωγοί της Mercosur χρησιμοποιούν φυτοφάρμακα, αντιβιώσεις, αντιπαρασιτικά και ορμόνες απαγορευμένα στην Ευρώπη, αποψιλώνουν δάση και απασχολούν εργατικό δυναμικό με σχέσεις επισφάλειας. Και όμως, τα προϊόντα τους θα γεμίσουν τα ράφια μας – εις βάρος των δικών μας, τοπικών, ποιοτικών προϊόντων. Οι Ευρωπαίοι και Έλληνες αγρότες —ιδίως οι μικροί— δεν έχουν καμία απολύτως δυνατότητα να ανταγωνιστούν αυτό το μοντέλο παραγωγής. Οι όροι είναι απλώς άνισοι. Και αυτό δεν είναι "ελεύθερο εμπόριο". Είναι απορρύθμιση με γεωπολιτικό πρόσημο.

Το αντάλλαγμα των μαζικών εισαγωγών αγροτικών προϊόντων στην Ε.Ε. αποτελεί η ελεύθερη εξαγωγή των Ευρωπαϊκών βιομηχανικών προϊόντων (δηλαδή Γερμανικών) προς τις χώρες της Νοτιάς Αμερικής, μεταξύ των οποίων αυτοκίνητα, ηλεκτρικές συσκευές, χημικά προϊόντα αλλά και φυτοπροστατευτικά που η χρήση τους απαγορεύεται στην Ε.Ε.! Θα εξάγονται δηλαδή από την Ευρώπη, θα χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες και στις εκτροφές των χωρών της Mercosur και θα μας επιστρέφονται για κατανάλωση μέσω των προϊόντων που θα εισάγουμε.

Ο μικρός Ευρωπαίος και Έλληνας αγρότης, που ήδη παλεύει με την ακρίβεια, την πράσινη μετάβαση και τις τιμές εξευτελισμού από τα μονοπώλια διανομής, καλείται τώρα να ανταγωνιστεί έναν παγκόσμιο γίγαντα με άνισους όρους. Η ειρωνεία είναι πως αυτός ο αγρότης, ο μικρός, της οικογενειακής εκμετάλλευσης, είναι αυτός που:

• προστατεύει την αγροτική γη και το αγροτικό τοπίο,

• παράγει τρόφιμα ποιότητας με περιβαλλοντική υπευθυνότητα,

• διατηρεί ζωντανή την ύπαιθρο και την κοινωνική συνοχή των αγροτικών περιοχών.

Και όμως, η Ε.Ε. επιλέγει να τον περιθωριοποιήσει, θυσιάζοντάς τον για τα κέρδη των γερμανικών εξαγωγικών βιομηχανιών. Οι παραπάνω πολιτικές εκτελούνται από την Ε.Ε. με την ανοχή όμως των κυβερνήσεων των κρατών μελών – συμπεριλαμβανομένης και της Ελληνικής κυβέρνησης - που φέρουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης με την ανοχή τους και τη σιωπή τους. Η επιλογή της πολιτικής ελίτ είναι σαφής: με τους λίγους και ισχυρούς.

Αν κάποτε ο ευρωπαϊκός αγροτικός κόσμος παρουσιαζόταν ως "ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής ταυτότητας", σήμερα μετατρέπεται σε παράπλευρη απώλεια των πολιτικών συμφερόντων και των πολυεθνικών. Όμως η κοινωνία δεν πρέπει να μείνει σιωπηλή. Οι Ευρωπαίοι και Έλληνες αγρότες —και μαζί τους όλοι όσοι πιστεύουν στην αυτάρκεια, τη δικαιοσύνη και την ποιότητα— οφείλουν να αντισταθούν. Η Ευρώπη και η Ελλάδα δεν έχουν ανάγκη από συμφωνίες που εξάγουν αυτοκίνητα και εισάγουν καταστροφή. Έχουν ανάγκη από αγρότες που μένουν στον τόπο τους και τρέφουν τις κοινωνίες τους.

Και αν για την συμφωνία Ε.Ε. – Mercosur η Ελληνική κυβέρνηση κρύβεται πίσω από την ευρωπαϊκή πλειοψηφία (“θα περνούσε έτσι κι αλλιώς η συμφωνία, θα την ψήφιζαν τα άλλα κράτη”, μας λένε, κάτι που δεν ισχύει), για την διαχείριση του φλέγοντος ζητήματος της ευλογιάς δεν υπάρχει καμία τέτοια δικαιολογία. 

Έχουν περάσει αρκετοί μήνες από τότε που ο Ευρωπαίος ο Επίτροπος Υγείας και Ευζωίας των Ζώων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Oliver Varhelyi, απέστειλε επιστολή προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με την οποία καθιστά απολύτως σαφές ότι, λόγω της ανεξέλεγκτης επιδημιολογικής κατάστασης στην Ελλάδα, ο εμβολιασμός κατά της ευλογιάς αιγοπροβάτων αποτελεί αναγκαίο και υποχρεωτικό συμπληρωματικό μέτρο βάσει του ευρωπαϊκού δικαίου. «Υπάρχουν αδιάσειστες αποδείξεις ότι τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί στην Ελλάδα εδώ και πάνω από έναν χρόνο δεν επαρκούν για να σταματήσουν την εξάπλωση της νόσου-ούτε για να μειώσουν τον αριθμό των ζώων που πρέπει να θανατωθούν», αναφέρει ο Επίτροπος στην επιστολή του. 

Στην απάντησή του, το ΥΠΑΑΤ υπεραμύνεται των ακατανόητων (;) επιλογών του, επικαλούμενο πρόσφατη δημόσια τοποθέτηση του Ευρωπαίου Επιτρόπου Γεωργίας, Christophe Hansen, ο οποίος χαρακτήρισε τον εμβολιασμό «ύστατο μέτρο» και όχι βασική στρατηγική διαχείρισης της νόσου. Κι εδώ γεννάται αβίαστα το ερώτημα: πότε ακριβώς θεωρείται ότι μια χώρα φτάνει στις «ύστατες επιλογές» της, αν όχι μετά τη θανάτωση σχεδόν μισού εκατομμυρίου ζώων;

Σε κάθε περίπτωση, η μέθοδος του stamping out (μαζικής θανάτωσης των ζώων) όχι απλά έχει φτάσει στα όρια της, αλλά ουσιαστικά έχει αποτύχει. Και πως να πετύχαινε άλλωστε, από τη στιγμή που απαραίτητη προϋπόθεση για να συμβεί αυτό είναι η ύπαρξη πόρων, ανθρώπινων και φυσικά οικονομικών. Και για την διενέργεια του εμβολιασμού όμως, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες επίσης απαιτούν προσωπικό και πόρους που δεν διαθέτουν καθώς, μετά τα μνημόνια, αποδεκατίστηκαν, όπως τόσες και τόσες ακόμα.

Η αλήθεια είναι ότι εφόσον θέλουμε να έχουμε πρωτογενή παραγωγή γενικότερα και κτηνοτροφία ειδικότερα, η αύξηση των δημόσιων επενδύσεων σε όλα τα επίπεδα και φυσικά και σε ανθρώπινο δυναμικό, είναι ένας από τους βασικούς όρους που πρέπει να ικανοποιηθούν. Οι σοβαρές χώρες ενδιαφέρονται για τη διατροφική τους επάρκεια. Η διατροφική επάρκεια διασφαλίζεται δίνοντας τη δυνατότητα στην εγχώρια παραγωγή να ανθίσει ή έστω να παραμείνει ακμαία και ζωντανή. Η Ελλάδα δεν δείχνει διατεθειμένη να πορευτεί σ’ αυτό το δρόμο. Με διαλυμένες τις κτηνιατρικές υποδομές της χώρας, είναι απορίας άξιον ακόμα και το γιατί στην επιτροπή που έχει οριστεί για την παρακολούθηση του προβλήματος δεν συμπεριλαμβάνεται κανείς επιδημιολόγος κτηνίατρος... 

* https://www.facebook.com/groups/6565110513592590

Τα ζώα ως "Υποκείμενα Δικαίου" και η τεράστια απόσταση της θεωρίας από την πράξη στην Ελλάδα σήμερα

Συζήτηση* για την αναγνώριση των ζώων ως "αυτοτελών φορέων έννομου συμφέροντος", μέσω της κατοχύρωσής τους στο Σύνταγμα και στον Αστικό Κώδικα, άνοιξε το πολιτικό κόμμα ΚΟΣΜΟΣ**, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026, με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ινστιτούτο ETERON***. 

Από τον Τομέα Ελευθερίας και Δικαιωμάτων του ΚΟΣΜΟΥ, προλόγισαν η Eirini Skouzou και η Georgia Angelopoulou****.

Από τη ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, μίλησε ο βουλευτής Επικρατείας Γιώργος Σταμάτης, και από τη Νέα Αριστερά η βουλεύτρια Έφη Αχτσιόγλου.

Στο πάνελ συμμετείχαν: 

• Ξενοφών Κοντιάδης*** **, Συνταγματολόγος, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου και Κοινωνικής Διοίκησης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο 
• Έλενα Δέδε, Νομικός, Ιδρύτρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Dogs' Voice*** *** 
• Petros Katsakos, Δημοσιογράφος, Διευθυντής ROSA

Συντόνισε η δημοσιογράφος Tassoula Eptakili**** ***. 

https://youtu.be/UhvPTTrJcyk?feature=shared

Μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη την εκδήλωση, μαγνητοσκοπημένη, επίσης εδώ:  https://www.facebook.com/kosmosgreece/videos/2074209323431751 

σ.σ (η δική μου άποψη): Η συζήτηση έγινε υπό την σκιά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, κατά την διαχείριση της οποίας έχουν θανατωθεί (από τον Αύγουστο του 2024 μέχρι σήμερα), με τον πιο απάνθρωπο, βάναυσο και παράνομο τρόπο, όχι για να γίνουν τροφή αλλά για θαφτούν σε λάκκους, περισσότερα από μισό εκατομμύριο ζώα, για τα οποία δεν ακούστηκε απολύτως τίποτα. Και, ενώ επισημάνθηκαν οι δυσμενείς επιπτώσεις της βιομηχανοποιημένης κτηνοτροφίας, δεν ειπώθηκε τίποτα για τον κίνδυνο αφανισμού των μικρών παραδοσιακών μονάδων που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν βιώσιμη ανάπτυξη, με σεβασμό για το περιβάλλον, στοιχειώδη ευζωία των ζώων και παραγωγή ποιοτικών προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ).  

Άκουσα με προσοχή όλες τις ομιλίες, και δεν αμφισβητώ τις καλές προθέσεις πολλών από τους ομιλητές και τους ακροατές (όπως και τις καλές προθέσεις πολλών ακολούθων επίσης). Δεν είμαι σε θέση να εκτιμήσω το κατά πόσον ένας πολιτικός φορέας  μπορεί να σταθμίσει πάντοτε σωστά το πιθανολογούμενο ποσοστό των ψηφοφόρων του (προβάλλοντας αυτά που εκείνοι επιθυμούν να ακούσουν), ούτε θεωρώ ρεαλιστικές τις διαφαινόμενες προθέσεις ενός ανομοιογενούς φιλοζωικού κοινού που στοχοποιεί τους παραγωγούς για κακοποίηση των ζώων, ενώ παράλληλα κάνει τα "στραβά μάτια" (συναινώντας με τη σιωπή του) σε απάνθρωπους τρόπους διαχείρισης κρίσεων τους οποίους επιβάλλει το κράτος. Γιατί ένα φιλοζωικό κοινό που επιζητεί την κατάργηση της κτηνοτροφίας στο όνομα των "δικαιωμάτων" (πόσω μάλλον όταν αυτή η προοπτική για τα παραγωγικά ζώα καταργεί πρώτα πρώτα το δικαίωμα της ύπαρξης), είναι ανεπαρκώς ενημερωμένο, άδικο και αναποτελεσματικό. Εκείνο που μπορώ να εκτιμήσω είναι πως η οικονομική και ψυχική εξόντωση των παραδοσιακών κτηνοτρόφων δεν θα εμποδίσει την κακοποίηση των ζώων στο σύνολό της, αντιθέτως μάλιστα, θα οδηγήσει σε πολύ χειρότερες, αδιαφανέστερες και μη προσβάσιμες μορφές εκμετάλλευσης, αντικαθιστώντας τις μικρές εκτατικές μονάδες με τεράστιες βιομηχανοποιημένες εγκαταστάσεις, οι οποίες επιφυλάσσουν για τους καταναλωτές τραγικά υποβαθμισμένη ποιότητα προϊόντων, και για τα ζώα μηδενική ποιότητα ζωής. 

Πιστεύω πως, ανεξάρτητα με αυτά που επιλέγει να τρώει, να αγαπάει, να υπερασπίζεται και να πιστεύει κανείς, η παραδοσιακή εκτατική κτηνοτροφία αξίζει και πρέπει να διατηρηθεί ως τρόπος χρήσης της γης, ως δομή κοινωνικής συνοχής, και ως πολιτισμικό και περιβαλλοντικό κεφάλαιο.

**** ****Δείτε την ανακοίνωση στον απόηχο της εκδήλωσης, μαζί με πολλές φωτογραφίες, εδώ: facebook/kosmosgreece/posts/

Poster 

Screenshot1 

Παραπομπές: 

*zoosos, rosa, epohi, thetoc  /  Η ΠΦΠΟ στην εκδήλωση: pfpo  /  Από το "Πράγμα" στο "Υποκείμενο": Η μεγάλη Θεσμική Τομή για τα Δικαιώματα των Ζώων στην Ελλάδα: citygen  /  Νέμεσις

** Youtube/kosmos

*** Youtube/eteron 

**** rosa/aggelopoulou

*** ** Κείμενο από παρεμφερή παρέμβαση εδώ: https://www.contiades.com/παρεμβάσεις/άρθρα-στον-τύπο/τα-δικαιώματα-των-ζώων/ 

*** *** Η νομοθεσία για τα ζώα σήμερα: https://lawyersforanimals.dogsvoice.gr 

**** *** Τα πράγματα έγιναν πλάσματα (σχετικό άρθρο στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)

                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

**** **** Αντιγράφω και παραθέτω εδώ την σχετική δημοσίευση του Κόσμος - Kosmos στο Fb, στις 20/02/2026: 

Σας ευχαριστούμε θερμά για τη συμμετοχή στη συζήτηση που διοργανώσαμε, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου με θέμα «Τα Ζώα ως Υποκείμενα Δικαίου στο Σύνταγμα και τον Αστικό Κώδικα», και τη συμβολή σας στα σημαντικά συμπεράσματα που συγκεντρώθηκαν. 

Με τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση να έχει ήδη ξεκινήσει επίσημα, καταθέσαμε μια Θεσμική Τομή για το Σύνταγμα και τον Αστικό Κώδικα: τη ρητή αναγνώριση των ζώων ως αυτοτελών φορέων έννομου συμφέροντος. Με στόχο την επιστημονική διερεύνηση αλλά και την αναζήτηση συμμαχιών στην κοινωνία και το Κοινοβούλιο, για την κατοχύρωση της θέσης των ζώων στην έννομη τάξη, μετατρέποντάς τα από «πράγματα» και αντικείμενα κατοχής σε υποκείμενα προστασίας. Η πρότασή μας, μια απαραίτητη συνέχεια αγώνων δεκαετιών από το φιλοζωικό και οικολογικό κίνημα για την εξάλειψη της βίας και την προστασία των ζώων, που έχουν ήδη ενταχθεί σε νόμους αλλά αποσπασματικά και όχι για όλα τα είδη ζώων.

Προλόγισε, παρουσιάζοντας τους στόχους των δημόσιων διαβουλεύσεων του ΚΟΣΜΟΥ, η Eirini Skouzou, συντονίστρια του Τομέα Ελευθερίας, Θεσμών και Δικαιωμάτων, ενώ τις προτάσεις του ΚΟΣΜΟΥ σχετικά με την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ζώων παρουσίασε το μέλος του Τομέα Georgia Angelopoulou. 

Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Tassoula Eptakili.

Στο πάνελ συμμετείχαν:

• Xenofon Contiades, Συνταγματολόγος, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου και Κοινωνικής Διοίκησης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

• Έλενα Δέδε, Νομικός, Ιδρύτρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Dogs' Voice.

• Petros Katsakos, Δημοσιογράφος, Διευθυντής ROSA.

Ακολούθως παρενέβησαν εκπρόσωποι κομμάτων και φορέων:

• Έφη Αχτσιόγλου, Βουλεύτρια Νέα Αριστερά 

• Γιώργος Σταμάτης, Βουλευτής Επικρατείας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

• Πέτρος Κόκκαλης, Γραμματέας ΚΟΣΜΟΣ

• Κωνσταντίνος Τοκατλίδης, Διδάκτωρ Νομικής, με εξειδίκευση σε νομικά ζητήματα που αφορούν την προστασία των ζώων και του περιβάλλοντος.

Ευχαριστούμε για τη συμμετοχή τους στην εκδήλωση και τη συζήτηση τους εκπροσώπους της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς του ΥΠ/ΕΣ, αλλά και τις και τους εκπροσώπους των φορέων:  

• Νέμεσις - Πανελλήνια Ομοσπονδία για το περιβάλλον, τα ζώα, το κυνήγι

• Πανελλαδική Φιλοζωική και Περιβαλλοντική Ομοσπονδία (ΠΦΠΟ)

• Σύλλογος Προστασίας Ιπποειδών (ΙΠΠΟΘΕΣΙΣ) 

• Ελληνικός Σύλλογος Προστασίας Ιπποειδων (ΕΣΠΙ)

• Help Horses Ymittos

• Save a Greek Stray

• Vegan Life NGO 

• και τη δημοσιογράφο Ελένη Ηλιοπούλου zoosos

Αναλυτικότερα σημεία που εντοπίστηκαν στη συζήτηση 

1) Συνταγματική κατοχύρωση – από «αντικείμενο» σε «υποκείμενο»

• Κεντρικό συμπέρασμα: όσο τα ζώα παραμένουν εκτός νομικής υποκειμενικότητας, η προστασία τους είναι αποσπασματική και κυρίως αντιδραστική (παρεμβαίνουμε μετά την κακοποίηση, όχι πριν).

• Διατυπώθηκε η ανάγκη για συνταγματική ρήτρα που θα κατοχυρώνει την προστασία της ζωής και της ευζωίας των ζώων ως αυτοτελή αρχή, και όχι ως υποσημείωση της περιβαλλοντικής προστασίας στο πλαίσιο του άρθρου 24.  

• Τονίστηκε ότι η συζήτηση δεν είναι «θεωρητική», αλλά ηθική και βαθιά πολιτική: τι αντέχει ακόμη να «σιωπά» το Δίκαιο.

2) Αστικός Κώδικας – «τα ζώα δεν είναι πράγματα»

• Προτάθηκε η δημιουργία ειδικής νομικής κατηγορίας στον Αστικό Κώδικα, ώστε τα ζώα να μην αντιμετωπίζονται ως «πράγματα».  

• Η κυριότητα πρέπει να συνοδεύεται από θεμελιώδη υποχρέωση φροντίδας και περιορισμούς στην απόλυτη εξουσία επί του ζώου.   

• Συζητήθηκε η πρακτική διάσταση της «νομικής υποκειμενικότητας»: πώς θα ασκούνται δικαιώματα/αξιώσεις υπέρ των ζώων και ποιος θα έχει ενεργητική νομιμοποίηση.

3) Ποινικό δίκαιο – αυστηροποίηση, κατηγοριοποίηση, συνέπειες

• Προτάθηκε βαθύτερη κατηγοριοποίηση των εγκλημάτων κατά των ζώων, με ουσιαστικές και αναλογικές συνέπειες.  

• Καταγράφηκε ως κρίσιμο μέτρο η υποχρεωτική αποστέρηση επιμέλειας σε περιπτώσεις κακοποίησης.

Αναδείχθηκε η σύνδεση βίας κατά των ζώων με την ενδοοικογενειακή βία -η προστασία των αδύναμων ως δείκτης πολιτισμού).

4) Θεσμοί/διακυβέρνηση – από νόμους σε μηχανισμούς εφαρμογής

• Η αλλαγή του νομικού πλαισίου είναι αναγκαία αλλά ανεπαρκής χωρίς ανεξάρτητους ελέγχους και επιχειρησιακή ικανότητα.

• Προτάθηκε η δημιουργία ενιαίου φορέα προστασίας όλων των ζώων με δικό του ελεγκτικό μηχανισμό, διαφάνεια, τεχνοκρατική στελέχωση και επιχειρησιακά εργαλεία (κτηνιατρικές παροχές/κλινικές, προσωρινή φιλοξενία, έλεγχοι σε εκτροφές κ.ά.).

• Τέθηκε η ανάγκη για  εθνική στρατηγική 10–15 ετών , ανεξάρτητη από εναλλαγές δημοτικής αρχής, με στόχο μια χώρα χωρίς αδέσποτα, με παράλληλη προστασία της άγριας ζωής, της βιοποικιλότητας και μεταρρυθμίσεις στην εντατική κτηνοτροφία.

5) Τοπική Αυτοδιοίκηση – ρόλος, αρμοδιότητες, εργαλεία

• Αναδείχθηκε ότι οι Δήμοι συχνά κρίνονται αυστηρά, αλλά λειτουργούν με περιορισμένους πόρους.  

• Υπογραμμίστηκε η ανάγκη οι πολιτικές να είναι εφαρμόσιμες σε τοπικό επίπεδο, αντί για υπερσυγκεντρωτικές λύσεις που τελικά δεν εφαρμόζονται

6) Παραγωγικά ζώα/κτηνοτροφία – το «δύσκολο ερώτημα» 

• Τέθηκε το κρίσιμο ερώτημα: τι σημαίνει «υποκείμενο δικαίου» για τα  ζώα εργασίας και παραγωγικά ζώα 

• Καταγράφηκε ότι η μαζική βιομηχανική κτηνοτροφία δεν αποτελεί απλή «γεωργική πρακτική», αλλά δραστηριότητα με υψηλές περιβαλλοντικές και υγειονομικές εξωτερικότητες (ενέργεια, μεθάνιο, CO₂ κ.ά.).  

• Επισημάνθηκε η ανάγκη να μπουν όρια/μέτρα, καθώς και η ανάγκη για συστηματικούς ελέγχους, καθώς το σημερινό μοντέλο παράγει «σπατάλη πόρων» και επιβάρυνση για υγεία και περιβάλλον.

7) Κοινωνική αλλαγή – ενημέρωση, κουλτούρα δικαιωμάτων, συμμετοχή

• Επισημάνθηκε ως αναγκαία μια διαρκής εκστρατεία ενημέρωσης για τα δικαιώματα, τη συνείδηση και τις υποχρεώσεις απέναντι στα ζώα. 

• Προτάθηκε η έννοια της κοινότητας ως «κηδεμόνα» (in loco parentis), ώστε να μπορεί να ασκεί ενεργές αξιώσεις υπέρ των ζώων, πέρα από την εκ των υστέρων υποστήριξη κατηγορίας.

Προτάσεις πολιτικής του ΚΟΣΜΟΥ (δέσμη θεσμικών αλλαγών) 

1) Σύνταγμα – ρήτρα προστασίας των ζώων

• Ρητή αναγνώριση των ζώων ως συναισθανόμενων όντων με αυτοτελές έννομο συμφέρον και υποχρέωση της Πολιτείας για προστασία ζωής και ευζωίας.

• Καθορισμός της προστασίας ως οριζόντιας αρχής που δεσμεύει νομοθέτη, διοίκηση και δικαστήρια.

• Ενσωμάτωση πρόληψης και αναλογικότητας: προτεραιότητα στην αποτροπή κακοποίησης, όχι μόνο στην εκ των υστέρων τιμωρία.

2) Αστικός Κώδικας – ειδική νομική κατηγορία

• Κατάργηση της αντιμετώπισης των ζώων ως «πραγμάτων» και δημιουργία ειδικής κατηγορίας υποκειμένων προστασίας.

• Ρητή υποχρέωση φροντίδας ως πυρήνας της σχέσης ανθρώπου–ζώου (στέγη, τροφή, υγεία, ασφάλεια) και δυνατότητα επιβολής περιορισμών/κυρώσεων σε παραβάσεις.

• Καθορισμός ενεργητικής νομιμοποίησης για αξιώσεις υπέρ των ζώων (π.χ. κηδεμόνας, αρμόδια αρχή, πιστοποιημένοι φορείς).

3) Ποινική προστασία – αποτελεσματικότητα και συνέπειες

• Αναθεώρηση/εξειδίκευση αδικημάτων κακοποίησης με σαφείς διαβαθμίσεις και πραγματική εφαρμογή.

• Υποχρεωτική αποστέρηση επιμέλειας και απαγόρευση κατοχής σε σοβαρές/επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις.

• Ενιαία, αξιόπιστη καταγραφή περιστατικών και διασύνδεση με υπηρεσίες πρόληψης βίας.

4) Διακυβέρνηση – ένας μηχανισμός που λειτουργεί

• Δημιουργία/ενίσχυση ενιαίου μηχανισμού προστασίας ζώων με ελεγκτική αρμοδιότητα, επιχειρησιακές δυνατότητες και υποχρεώσεις διαφάνειας.

• Εθνική στρατηγική 10–15 ετών με μετρήσιμους στόχους (π.χ. μείωση εγκατάλειψης, στείρωση/σήμανση, πρόσβαση σε κτηνιατρική φροντίδα, προστασία άγριας ζωής).

• Στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με πόρους, πρότυπα, τεχνική βοήθεια και σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων — ώστε η εφαρμογή να μην εξαρτάται από την εκάστοτε διοίκηση.

5) Κοινωνική αλλαγή – εκπαίδευση και συμμετοχή

• Διαρκής εκστρατεία ενημέρωσης για υποχρεώσεις κηδεμονίας, πρόληψη κακοποίησης και σεβασμό στη ζωή.

• Προγράμματα στα σχολεία και στους δήμους για κουλτούρα φροντίδας και μηδενική ανοχή στη βία.

• Συνεχής δημόσιος διάλογος με επιστημονική τεκμηρίωση και κοινωνικές συμμαχίες.

Ο ΚΟΣΜΟΣ θα ενσωματώσει τα συμπεράσματα της διαβούλευσης στις τελικές προτάσεις του προγράμματος «Ελλάδα 2030», ενόψει του Προγραμματικού Συνεδρίου (Ιούνιος 2026).

Θα ακολουθήσει στοχευμένη διαβούλευση για την προστασία ζώων εργασίας/παραγωγικών ζώων και για τα εργαλεία εφαρμογής σε δήμους και περιφέρειες.

Η προστασία των ζώων είναι πολιτικό μέτρο μιας δημοκρατίας που σέβεται τη ζωή: είναι Ελευθερία, γιατί περιορίζει τη βία και την ατιμωρησία. είναι Ευημερία, γιατί συνδέεται με υγεία, τροφή, περιβάλλον και ποιότητα ζωής. Είναι Ειρήνη, γιατί μια κοινωνία που εκπαιδεύεται στη φροντίδα μειώνει τη βία παντού.

Ανοίξαμε τη συζήτηση. Προτείνουμε άλλη κατεύθυνση.  Ο ΚΟΣΜΟΣ θα επιμείνει σε θεσμικές τομές, εφαρμογή, ελέγχους και διαφάνεια. σε θεσμικές τομές, εφαρμογή, ελέγχους και διαφάνεια - με σχέδιο, όχι με ευχές.

Οι  διαβουλεύσεις «Μιλώντας με τον ΚΟΣΜΟΣ» συνεχίζονται, με στόχο την οριστικοποίηση των προτάσεών μας για το πρόγραμμα «Ελλάδα 2030» στην πορεία προς το Προγραμματικό μας Συνέδριο τον Ιούνιο του 2026.

Η EFSA λέει ότι ο εμβολιασμός είναι απολύτως απαραίτητος για τον έλεγχο της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, όμως το ΥπΑΑΤ τον αρνείται

Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια Τροφίμων σχετικά με τον εμβολιασμό για την ευλογιά των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα και την Βουλγαρία, που δημοσιεύτηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2026 με τίτλο "Sheep and goat pox: vaccines and vaccination scenarios to control the epidemics in Greece and Bulgaria in 2025", ο εμβολιασμός μειώνει σημαντικά την εξάπλωση της επιζωοτίας. Ο κίνδυνος μετάδοσης του εμβολιακού ιού είναι ελάχιστος, ενώ τα διαθέσιμα εμβόλια παρέχουν ισχυρή προστασία (συνήθως 80-100%). 

Η περίληψη της έκθεσης στα Αγγλικά έχει ως εξής: 

"Sheep pox and goat pox (SGP), caused by Capripoxviruses, have reemerged in Europe with unprecedented intensity during 2024–2025, particularly affecting Greece and Bulgaria and posing an increasing risk to neighbouring countries. Despite established EU control measures, the scale and persistence of outbreaks may suggest certain delays in detection or reporting and a potential role of animal movements, both authorised and uncontrolled, in sustaining transmission. 

This assessment reviews the effectiveness and safety of commercially available SGP vaccines and evaluates the potential impact of vaccination strategies on epidemic control and eradication. A literature review and experimental data from the European Union Reference Laboratories (EURL) for Capripoxviruses confirm that live attenuated SGP vaccines based on sheep pox virus strains, including RM65, Romania, and Bakirköy sheep pox strains, provide strong protection (typically 80–100%) and substantially reduce viral replication and shedding in sheep. 

Safety profiles are generally favourable, though mild post-vaccination reactions may occur, and adherence to recommended dosing is essential. The risk of vaccine virus transmission is minimal when standard precautions are followed. 

Using demographic and outbreak data from Bulgaria, a stochastic spatial kernel model was applied to simulate SGP spread and assess vaccination scenarios. Results indicate that rapid detection and culling alone can control epidemics within 1–2 years, but vaccination markedly reduces outbreak size and geographic spread. 

Regional vaccination carries a risk of viral escape unless strict movement controls are enforced, whereas nationwide vaccination provides more robust containment. A two-year vaccination campaign combined with standard control measures is predicted to achieve eradication one year earlier than non-vaccination strategies. 

In Greece, the complexity of transmission dynamics and multiple epidemic clusters suggest that targeted or nationwide vaccination would be necessary. Overall, vaccination —particularly when integrated with early detection, rapid culling, and movement restrictions— offers a critical tool for controlling and potentially eliminating SGP in affected regions".

Πηγή: https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/9928 

Ολόκληρη η έκθεση (42 σελίδες, 4/02/2026), εδώ: https://www.efsa.europa.eu/sites/default/files/2026-02/Report_SGP_approved-2-43.pdf 

Logo EFSA 

Screenshot via Thomas Moschos

Σχολιασμός: 

• "EFSA recomments vaccination campaign to combat sheep pox", σχολιάζει η kathimerini (6/02/2026) 
• "Τα επιχειρήματα για την επικινδυνότητα των εμβολίων καταρρίπτονται", σχολιάζουν πολλά ΜΜΕ (ενδεικτικά βλ. Enews, efsyn, in.gr)
• "Ράπισμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση - Fake news και μέρα ντροπής για το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων", σχολιάζει η "δημοκρατία", υπενθυμίζοντας την ουσιαστική συμβολή της εφημερίδας στην αποκατάσταση της αλήθειας για την ευλογιά. 

• "Σφάλματα" καταλογίζει στην έκθεση το Υπουργείο Ανάπτυξης και Τροφίμων: Επιστημονική τοποθέτηση της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς των Αιγοπροβάτων (ΕΕΕΔΕΕ): https://www.minagric.gr/2013-04-05-10-13-09/ministry-example/ypaat-grafeio-typou/deltiatypou/18858-dt090226 (9/02/2026)

Σημειωτέον ότι το ΥπΑΑΤ έχει δηλώσει στην EFSA ότι η χώρα μας έχει 16 εκατομμύρια αιγοπρόβατα [βλ. agrotypos], αριθμό δηλαδή υπερδιπλάσιο του πραγματικού.

Σημειωτέον επίσης ότι ο υπουργός Κώστας Τσιάρας δεν διστάζει να υποστηρίξει ότι οι ποσότητες του παραγόμενου γάλακτος δεν έχουν μειωθεί γιατί τα περισσότερα ζώα που θανατώθηκαν "δεν ήταν παραγωγικά"! 

"Έλλειμμα γνώσης, μεθοδολογική ασυνέπεια και επιλεκτική χρήση δεδομένων χαρακτηρίζουν την τοποθέτηση της ΕΕΕΔΕΕ, η οποία προφανώς εκπονήθηκε για επικοινωνιακή κατανάλωση", σχολιάζει ο καθηγητής Γιώργος Χριστοδουλόπουλος.

"Για την ευλογιά των προβάτων δεν υπάρχουν DIVA εμβόλια (έτσι ώστε να διακρίνουμε ποια ζώα έχουν αντισώματα επειδή νοσούν και ποια επειδή είναι εμβολιασμένα), όμως η απουσία τους δεν έχει τη βαρύτητα που επιχειρείται να της αποδοθεί, αφού στην συγκεκριμένη νόσο δεν υπάρχουν χρόνιοι φορείς, και η ανίχνευση αντισωμάτων σε υγιή ζώα δεν συνεπάγεται επιδημιολογική απειλή ή κίνδυνο μετάδοσης", έγραψε στο Facebook ο καθηγητής.

Σε συνέντευξη του στο KONTRA NEWS και τον Νίκο Παναγιωτόπουλο , ο Γιώργος Χριστοδουλόπουλος επισημαίνει για μια ακόμη φορά ότι τα εμβόλια DIVA είναι χρήσιμα προκειμένου για νοσήματα τα οποία δημιουργούν χρόνιους φορείς. Με την ευλογιά δεν υφίσταται τέτοια θέμα, όπως κανένα θέμα δεν υφίσταται και για τη φέτα. Δείτε σχετικό video εδώ. 

Μετά την συνάντηση του πρωθυπουργού με εκπροσώπους κτηνοτρόφων στο Μέγαρο Μαξίμου, ο καθηγητής Γιώργος Χριστοδουλόπουλος, μίλησε και στην εφημερίδα "δημοκρατία", όπου έδωσε τη δική του ερμηνεία, για ποιο λόγο η κυβέρνηση αρνείται τους εμβολιασμούς: "Δεν μπορώ να εξηγήσω ή να ξέρω και να κάνω μια μαντεψιά για ποιο λόγο έχει τέτοια εμμονή κατά των εμβολίων η κυβέρνηση. Όμως μπορώ να δω τι θα συμβεί χωρίς τα εμβόλια και πώς θα φτιάξουν μια καινούργια προβατοτροφία. Γιατί ΕΚΕΙ είναι το ζητούμενο. Στόχος είναι ένα νέο μοντέλο, με νομοθετική παρέμβαση, όπου δεν θα μπορούν να λειτουργούν βιώσιμες κτηνοτροφικές επιχειρήσεις όπως μέχρι τώρα, δηλαδή οικογενειακές. Θα μπούνε τέτοιες εξεζητημένες προϋποθέσεις βιοασφάλειας, που οι περισσότερες μικρές φάρμες δεν θα μπορούν να αντέξουν. Θα αφορούν, δηλαδή, στο εξής μόνο τσιφλίκια με χιλιάδες ζώα, ιδιοκτησίας πολυεθνικών". [Βλ. το νέο κτηνοτροφικό μοντέλο που οραματίζονται / οι 2 λόγοι που αρνούνται τον εμβολιασμό: dimokratia, antinews] 

Πράγματι, φαίνεται πλέον καθαρά ότι ο εφιάλτης από/και για το άμεσο μέλλον ανθρώπων και ζώων δεν είναι άλλος από τον αφανισμό των μικρών παραγωγών και την μετατροπή της παραδοσιακής προβατοτροφίας σε εντατική - βιομηχανική. [Βλ. agrotypos, ellinasagrotis, agronews, x/Primeminister, YouTube]

Εντωμεταξύ, οι θανατώσεις των κοπαδιών συνεχίζονται, ενώ στην Καρδίτσα και το Μεσολόγγι, από το χώμα αναβλύζει αίμα, όπως καταγγέλει το ΠΑΚΟΕ. 

Την ίδια στιγμή, στην Αθήνα ψεκάζουν τα τρακτέρ... 

Να πάρει θέση το ΓΕΩΤΕΕ για την στημένη από την κυβέρνηση ΕΕΕΔΕ!

Ανακοίνωση της "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ & ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ"

Την απροκάλυπτη προσπάθεια της κυβέρνησης και του ΥΠΑΑΤ να μετατρέψουν την επιστήμη σε θεραπαινίδα των μονοπωλιακών συμφερόντων και των μεγαλοεξαγωγέων καταγγέλει η "Πανεπιστημονική Γεωτεχνικών και Συνεργαζόμενοι". Σε ανακοίνωσή της, στις 10/02/2026, σημειώνει ότι η συγκρότηση της "Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της ευλογιάς των αιγοπροβάτων (ΕΕΕΔΕ), έγινε για να βρεθούν οι "πρόθυμοι" που θα ντύσουν με επιστημονικοφανή μανδύα το έγκλημα της μη διενέργειας εμβολιασμών. 

Η πρόσφατη μελέτη της EFSA που δημοσιεύθηκε στις 4/2/2026, αποτελεί "κόλαφο" για την κυβέρνηση και την επιτροπή της, αποκαλύπτοντας τα ψέματα της κυβέρνησης και της επιτροπής της που:  

• Ισχυρίζονται ότι τα εμβόλια είναι "επικίνδυνα" και "μη αποτελεσματικά", ενώ η μελέτη της EFSA τεκμηριώνει πανίσχυρη προστασία (80-100%) από τα διαθέσιμα στελέχη (RM65, Bakirköy). 
• Προκρίνουν τη θανάτωση ως το μόνο μέσο για τον έλεγχο της διασποράς, ενώ η μελέτη της EFSA συστήνει τον καθολικό εμβολιασμό (country-wide vaccination), στην Ελλάδα, ως τη μόνη επιστημονική λύση λόγω της πλήρους κατάρρευσης του συστήματος επιτήρησης. 
• Ισχυρίζονται ότι ο εμβολιασμός ενέχει "υψηλό κίνδυνο διασποράς" (shedding) του ιού από τα εμβολιασμένα ζώα και κίνδυνο ανασυνδυασμού στελεχών, ενώ η  αποβολή του ιού από τα εμβολιασμένα ζώα είναι περιορισμένη και εξαιρετικά σύντομη. Η μελέτη της EFSA ξεκαθαρίζει ότι είναι πρακτικά απίθανο ο εμβολιασμός να προκαλέσει εξάπλωση της νόσου, αντιθέτως μάλιστα αποτελεί το μόνο μέσο για τη δραστική μείωση του ιικού φορτίου στο περιβάλλον. 

Σε ότι αφορά στα περί "αδυναμίας διάκρισης" των εμβολιακών από τα φυσικά στελέχη του ιού, επισημαίνουμε για άλλη μια φορά ότι υπάρχει τεκμηριωμένη επιστημονική μέθοδος διαχωρισμού μέσω gel-based PCR (δημοσιευμένη στο Virology Journal). 

Είναι ντροπή για τον κλάδο μας να επιστρατεύονται από την κυβέρνηση "πρόθυμοι" επιστήμονες, ευθυγραμμισμένοι με τα κέντρα λήψης αποφάσεων των μονοπωλιακών ομίλων, προκειμένου να ντυθεί με επιστημονικό μανδύα μια προειλημμένη πολιτική απόφαση και να θυσιαστεί το ζωικό κεφάλαιο της χώρας στον βωμό των εξαγωγών!

Είναι προσβλητικές για κάθε νοήμονα άνθρωπο οι δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου, κ. Πρωτοψάλτη, ότι δήθεν η μελέτη της EFSA δικαιώνει την κυβέρνηση, τη στιγμή που στη μελέτη αναφέρεται ρητά και κατά λέξη ότι "στην Ελλάδα, η πολυπλοκότητα της δυναμικής μετάδοσης και οι πολλαπλές επιδημικές συστάδες υποδηλώνουν ότι ο στοχευμένος ή ο πανελλαδικός εμβολιασμός θα ήταν απαραίτητος". 

[...]

Απαιτούμε από το ΓΕΩΤΕΕ, ως "επίσημο σύμβουλο" του κράτους: 

• Να σταματήσει να καλύπτει με τη σιωπή του την εργαλειοποίηση της κτηνιατρικής επιστήμης. 
• Να καταγγείλει την κυβέρνηση για την άρνηση λήψης ουσιαστικών μέτρων (στελέχωση υπηρεσιών, έλεγχοι στις πύλες εισόδου κ.λπ). 
• Να απαιτήσει την άμεση καθαίρεση της αναξιόπιστης Επιτροπής που λειτουργεί ως επικοινωνιακό ανάχωμα της κυβέρνησης. 
• Να προβάλει την ανάγκη λήψης μέτρων προστασίας του εισοδήματος των κτηνοτρόφων από το κράτος και την ΕΕ σε περίπτωση εμβολιασμού. 

Πηγή: https://panepistimonikigeo.blogspot.com

Αναδημοσιεύσεις:  imerodromos, 902, ΠΚΣ

Δείτε επίσης: 

Η σφαγή των αμνών και η σιωπή των κτηνιάτρων 

Ανοικτή επιστολή προς τους κτηνιάτρους του Δημοσίου