Η πολιτεία αφοπλίζει τους κακοποιητές ζώων: όποιος έχει κακοποιήσει ζώο θεωρείται κοινωνικά επικίνδυνος και δεν επιτρέπεται να οπλοφορεί

 

Άρθρο της Λίνας Γιάνναρου, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 27.08.2025

  

Η βία δεν σταματάει στα ζώα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, σε άτομα με ιστορικό κακοποίησης ζώων, υπάρχει αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ή κλιμάκωσης και διαπροσωπικής βίας. 

 

Σε τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας σχετικά με τα όπλα προχώρησε το υπουργείο Δικαιοσύνης. Κατόπιν πρότασης της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς του υπουργείου Εσωτερικών, δεν θα χορηγούνται πλέον άδειες οπλοκατοχής και οπλοφορίας σε όσους διώκονται ή έχουν καταδικαστεί για κακουργήματα και πλημμελήματα του Ν. 4830/2021 για την κακοποίηση ζώων. Σε περίπτωση που οι προαναφερόμενες άδειες έχουν ήδη χορηγηθεί, ανακαλούνται από την αστυνομική αρχή που τις χορήγησε.

«Αφοπλίζουμε τους επικίνδυνους», είπε χαρακτηριστικά μιλώντας στην «Κ» ο Ειδικός Γραμματέας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς Νίκος Χρυσάκης. Ο πρώην αστυνομικός υποδιευθυντής Ηρακλείου και συγγραφέας του εγχειριδίου «Το Νομικό Status των Ζώων στην Ελληνική Εννομη Τάξη» από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε τη θέση στην Ειδική Γραμματεία επιμένει: η βία δεν σταματάει στα ζώα. «Εχουμε διαπιστώσει ότι η ενδοοικογενειακή, η διαπροσωπική βία σχετίζεται και με την κακοποίηση των ζώων. Το ένα φαινόμενο συνοδεύει το άλλο. Αυτός που θα χτυπήσει το ζώο θα χτυπήσει συχνά μετά και τη γυναίκα του, το παιδί του, αλλά και τον ηλικιωμένο. Το φάσμα της βίας είναι ενιαίο, δεν περιορίζεται σε μια κακοποίηση».

Γνωρίζει καλά για τι μιλάει. Στην Κρήτη όπου υπηρετούσε, το φαινόμενο της κακοποίησης ζώων είχε επί χρόνια λάβει μεγάλες διαστάσεις. Ο Χρυσάκης είχε δώσει αγώνα για να αλλάξει τη νοοτροπία των Αρχών γύρω από την αντιμετώπιση αυτών των περιστατικών. «Τα ζώα είναι μια αδύναμη και απροστάτευτη κοινωνική ομάδα. Δεν έχουν μπουτόν όπως ο άνθρωπος να πατήσουν για να έρθει η αστυνομία, ούτε μπορούν να χτυπήσουν την πόρτα του αξιωματικού υπηρεσίας. Εμείς ως πολιτεία έχουμε υποχρέωση να τα προστατεύσουμε».

Ακόμη και η συσχέτιση της κακοποίησης των ζώων με την ενδοοικογενειακή βία, γεγονός που προκύπτει τόσο από την καθημερινή εμπειρία ενός αστυνομικού αλλά και από τη διεθνή βιβλιογραφία, δεν ήταν ενίοτε αρκετή. Η πρωτοβουλία πάντως της Ειδικής Γραμματείας του υπουργείου Εσωτερικών βρήκε ευήκοα ώτα στο υπουργείο Δικαιοσύνης. «Τα θεμέλια της διάταξης τέθηκαν στις αρχές του έτους σε συνάντησή μας με τον γ.γ. του υπουργείου Πέλοπα Λάσκο, στον οποίο καταθέσαμε την πρότασή μας», λέει ο κ. Χρυσάκης.

«Ηταν ιδιαίτερα θερμός. Είπε προχωρούμε. Κάπως έτσι μετουσιώθηκε σε νόμο. Με τη νομοθετική αυτή αλλαγή, η φαρέτρα μας εμπλουτίζεται ώστε να προστατεύουμε όχι μόνο τα ζώα, αλλά και τους πιο ευάλωτους και ανυπεράσπιστους συμπολίτες μας. Γιατί όποιος κάνει το ένα έχει ήδη κάνει ή θα κάνει το άλλο».

Ή καμιά φορά κάνει και τα δύο ταυτόχρονα. Χαρακτηριστικό υπήρξε το έγκλημα στα Γλυκά Νερά. Ο Μπάμπης Αναγνωστόπουλος καταδικάστηκε πρωτοδίκως για τη δολοφονία της Καρολάιν Κράουτς στις 11 Μαΐου 2021 σε ισόβια και σε επιπλέον 10 χρόνια και χρηματικό πρόστιμο για τη θανάτωση του σκύλου της οικογένειας. Θυμίζεται ότι είχε χρησιμοποιήσει τη θανάτωση του σκύλου για να σκηνοθετήσει «ληστεία».

Στις 29 Σεπτεμβρίου 2023, το Μεικτό Ορκωτό Εφετείο της Αθήνας επικύρωσε ομόφωνα τις ποινές: ισόβια για την ανθρωποκτονία, συνολικά 11 έτη και 6 μήνες για τα λοιπά αδικήματα (μεταξύ των οποίων και η θανάτωση ζώου συντροφιάς) και συνολικό πρόστιμο 21.000 ευρώ. Θυμίζεται ότι από τον Νοέμβριο 2020 η βασανιστική κακοποίηση ή θανάτωση ζώου έχει αναβαθμιστεί σε κακούργημα με ανώτατη ποινή κάθειρξης έως 10 έτη.

Το 2021 θεσπίστηκε νέο πλαίσιο για την ευζωία ζώων συντροφιάς, ο Ν. 4830/2021). «Τι δείχνει αυτή η υπόθεση;», λέει η σύμβουλος επικοινωνίας της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς, κοινωνική ψυχολόγος, εξειδικευμένη σε θέματα προστασίας θυμάτων βίας, Αφροδίτη Στάθη. «Η ανθρωποκτονία και η ταυτόχρονη θανάτωση του ζώου στο ίδιο περιστατικό αναδεικνύει τυπικά μοτίβα ενδοοικογενειακής/συντροφικής βίας, όπου η κακοποίηση ζώου χρησιμοποιείται για εκφοβισμό, έλεγχο ή συγκάλυψη – μοτίβο που έχει καταγραφεί συστηματικά στη διεθνή βιβλιογραφία».

«Πολύ συχνά οι θύτες εκβιάζουν τα παιδιά να μη μιλήσουν χρησιμοποιώντας το κατοικίδιο. Ακόμη και στις γυναίκες θύματα θα πουν “αν φύγεις, θα σκοτώσω το σκυλί”», επισημαίνει η κοινωνική ψυχολόγος Αφροδίτη Στάθη.

Χαρακτηριστικό της συσχέτισης των εγκλημάτων, λέει η ίδια, είναι το γεγονός ότι στη διαδικασία δικανικής συνέντευξης/διερεύνησης περιστατικών με υποψία κακοποίησης σε ανήλικα θύματα στα Σπίτια του Παιδιού (σ.σ. δομές υποδοχής παιδιών-θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, όπου λαμβάνουν ψυχολογική υποστήριξη αλλά και καταθέτουν τα όσα βίωσαν) στην Αμερική, έχει προστεθεί συγκεκριμένη ερώτηση για την κακοποίηση των ζώων της οικογένειας.

«Σε μια πρόσφατη εκπαίδευση που παρακολούθησα με εκπροσώπους της εισαγγελίας της Νέας Υόρκης, μας τόνισαν ότι τα παιδιά είναι πιο εύκολο να ανοιχτούν και να μιλήσουν για την κακοποίηση που ασκεί ο θύτης π.χ. μπαμπάς στο κατοικίδιό τους παρά για κάποιο άλλο θύμα της οικογένειας και έχει πια ενταχθεί ως διαδικασία στη δικανική συνέντευξη». Σύμφωνα με την κ. Στάθη, επίσης, πολύ συχνά οι θύτες εκβιάζουν τα παιδιά να μη μιλήσουν χρησιμοποιώντας το κατοικίδιο.

«Ακόμη και στις γυναίκες θύματα θα πουν “αν φύγεις, θα σκοτώσω το σκυλί”. Σημαντικό ποσοστό επιζησάντων αναφέρει απειλές ή/και κακοποίηση κατοικιδίων από τον θύτη· αυτό συνδέεται με καθυστέρηση αποχώρησης από τον κακοποιητή και αυξημένο κίνδυνο. Γι’ αυτό εμείς ζητούμε όταν οι γυναίκες απομακρύνονται από το σπίτι για να προστατευθούν στα καταφύγια, να μπορούν να πάρουν και το ζώο τους μαζί. Είναι κομμάτι της οικογένειας κι αυτό, και αυτό θύμα βίας». Σε πολλές χώρες επιτρέπεται πλέον η ένταξη ζώων σε περιοριστικά μέτρα.

«Συστηματικές ανασκοπήσεις συνδέουν την κακοποίηση ζώων, ειδικά σε παιδική/εφηβική ηλικία, με μελλοντικές εκδηλώσεις διαπροσωπικής βίας. Το FBI από το 2016 καταγράφει την κακοποίηση ζώων ως Group-A offense στο NIBRS (σ.σ. National Incident-Based Reporting System, το εθνικό σύστημα καταγραφής εγκληματικών περιστατικών στις ΗΠΑ), ακριβώς λόγω του συσχετισμού με άλλα βαριά εγκλήματα και για να διευκολυνθεί η προληπτική ανάλυση κινδύνου. Φυσικά ο σύνδεσμος δεν είναι ντετερμινιστικός, αλλά αποτελεί ισχυρό δείκτη κινδύνου και εργαλείο έγκαιρης παρέμβασης. Υπάρχει αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης/κλιμάκωσης διαπροσωπικής βίας σε άτομα με ιστορικό κακοποίησης ζώων. Και δεν είναι ανάγκη να έχει κάποιος κατοικίδιο, ούτε καν να αγαπάει τα ζώα για να αντιληφθεί το πρόβλημα», επισημαίνει Αφροδίτη Στάθη.

Η Ειδική Γραμματεία για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς φιλοδοξεί να παίξει σημαντικό ρόλο σε όλο το φάσμα, από την πρόληψη μέχρι και την καταστολή των συγκεκριμένων εγκλημάτων. «Θέλουμε συνεργασία με όλους τους φορείς, να σταματήσουμε να δίνουμε μάχες με ανεμόμυλους. Να αντιληφθούν όλοι ότι αυτό που θα προσπεράσουμε σήμερα θα το βρούμε αύριο μπροστά μας», καταλήγει η κ. Στάθη. Εντός του 2026 πρόκειται να οργανωθεί επιστημονικό συνέδριο ακριβώς με αυτό το θέμα, ενώ προγραμματίζεται και η εκπόνηση σχετικής μελέτης σε συνεργασία με πανεπιστήμιο.

Η νέα ρύθμιση, πάντως, αποτελεί σημαντικό όπλο στη φαρέτρα τους. Οπως λέει ο κ. Χρυσάκης, «σε ένα κράτος δικαίου, η πολιτεία χαράσσει τον νομικό πολιτισμό, τον οποίο θα πρέπει να τιμά και να εφαρμόζει. Αφουγκράζεται και εναρμονίζεται με τις ανάγκες της κοινωνίας που υπηρετεί. Δεν επιτρέπει στην κουλτούρα της βίας να κυριαρχήσει και να εμφιλοχωρήσουν στην κοινωνία η ανισότητα, η κακοποίηση και ο φόβος».

Η συσχέτιση ανάμεσα στην κακοποίηση ζώων και στη βία κατά ανθρώπων έχει αναδειχθεί σε πολλές διεθνείς υποθέσεις. Μεταξύ άλλων:

• Λούκα Μανιότα (Καναδάς, 2012): Η υπόθεση συγκλόνισε τον Καναδά το 2012. Ο Μανιότα δολοφόνησε τον φοιτητή Τζουν Λιν στο Μόντρεαλ, καταγράφοντας τη δολοφονία σε βίντεο. Πριν από το έγκλημα, είχε τραβήξει την προσοχή του Διαδικτύου με βίντεο κακοποίησης και θανάτωσης γατών, τα οποία είχαν προκαλέσει παγκόσμια κατακραυγή και οδήγησαν στη δημιουργία της ομάδας «Don’t F**k with Cats», που προσπάθησε να τον εντοπίσει.  

• Στίβεν Εϊβερι (ΗΠΑ, 1982): Καταδικάστηκε το 1982 για κακοποίηση ζώου (περιέλουσε μια γάτα με βενζίνη και την πέταξε στη φωτιά) και πολλά χρόνια αργότερα (2007) καταδικάστηκε για τη δολοφονία της Τερέζα Χάλμπαχ. Η υπόθεση έγινε παγκοσμίως γνωστή μέσω της σειράς του Netflix «Making a Murderer». Εγκληματολογικές μελέτες συχνά αναφέρονται στο περιστατικό του 1982 ως πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι.

• State v. Abdi-Issa (ΗΠΑ, 2022): Υπόθεση-ορόσημο για τον τρόπο που οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν τη σχέση ανάμεσα στην κακοποίηση ζώων και στην ενδοοικογενειακή βία. Ο Αμπντι-Ισα σκότωσε τον σκύλο της συντρόφου του, έχοντας προηγουμένως απειλήσει ότι θα σκοτώσει και την ίδια. Το Ανώτατο Δικαστήριο της πολιτείας έκρινε ότι η κακοποίηση ζώου μπορεί να επισημανθεί ως έγκλημα ενδοοικογενειακής βίας.  

• Τζίμι Σμιθ (Ηνωμένο Βασίλειο, 2023): Καταδικάστηκε έπειτα από πολυετή κακοποιητική συμπεριφορά, που κλιμακώθηκε στη θανάτωση των κουταβιών της συντρόφου του – χαρακτηριστική υπόθεση όπου η βία σε ζώα χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο εξουσίας/εκφοβισμού στο πλαίσιο ενδοοικογενειακής βίας. 

Πηγή: https://www.kathimerini.gr/society/563781445/i-politeia-afoplizei-toys-kakopoiites-zoon/

 

 

Πέτρος Γαϊτάνος: η ΑΜΜΟΣ επιστρέφει

 

Ένα προσωπικό σημείωμα του Πέτρου Γαϊτάνου, αφιερωμένο στην Μαριανίνα Κριεζή 

Η ΑΜΜΟΣ εμφανίστηκε στον εκδοτικό χώρο τον περασμένο αιώνα, το μακρινό όπως φαντάζει σήμερα 1982, από το διαμέρισμα που έμενα στην οδό Αρχελάου στο Παγκράτι, που πουλήθηκε αργότερα για να χρηματοδοτήσει τις εκδοτικές ανάγκες. Ο νέος εκδοτικός απέκτησε πολύ γρήγορα ένα κακάσχημο αυτοκίνητο μάρκας PONY -προϊόν της πρώτης ελληνικής προσπάθειας για δημιουργία αυτοκινητοβιομηχανίας- για τις ανάγκες της διανομής, και έναν υπολογιστή APPLE MACINTOSH για τις ανάγκες του σχεδιασμού των  βιβλίων. Είχε πιαστεί, θυμάμαι, το χέρι μου να του μπαινοβγάζω δισκέτες μπας και τρέξει τα "βαρειά" εκδοτικά προγράμματα…!

Στην δυναμική της μεταδικτατορικής περιόδου, κυριαρχούσε η αναγκαιότητα ανανέωσης, εκσυγχρονισμού και εξωστρέφειας, και σε αυτήν είχαν ανταποκριθεί αρκετοί νέοι εκδότες, αλλά ήταν όλοι του «μεγαλίστικου». Το παιδικό είχε μείνει στάσιμο στην ηρωική εποχή των προπατόρων, με έντονο τον διδακτισμό και την υπεραπλούστευση, τόσο στο περιεχόμενο όσο και στην αισθητική -με λίγες εξαιρετικά φωτεινές εξαιρέσεις, τόσο εκδοτών όσο και συγγραφέων. Αυτό το κενό προσπάθησε να καλύψει η ΑΜΜΟΣ με το πρώτο της ξεκίνημα και, μετά από τόσα χρόνια, μου λένε πως το κατάφερε…

Η αλήθεια είναι πως βγάλαμε τολμηρά για την εποχή -ακόμη και για σήμερα- βιβλία. Και δεν αναφέρομαι τόσο στον Σποτ, τον Μπακακούλη, τον Σοκολάκη με την Ζαχαρούλα, την Φρικαντέλα -που μετά την ΑΜΜΟ βρήκαν άλλα σπίτια και συνεχίζουν μέχρι σήμερα την επιτυχημένη τους πορεία. Αναφέρομαι στις ποιητικές εικόνες της νεαρής τότε Λίζμπεθ Ζβέργκερ που πήρε αργότερα το Βραβείο Άντερσεν, στα Παιδικά Τραγούδια του Κρίστιαν Μόργκενστερν * -υπερρεαλιστή ποιητή του περασμένου αιώνα- στην "Ζωή ενός Θεάτρου σαν Παραμύθι" της Ελένης Καλλία, στην σειρά "Μια Κυριακή με..." τον Ρέμπραντ" και άλλους μεγάλους καλλιτέχνες, όπως ο Τσάπλιν και ο Πικάσο, και σε πολλά ακόμα...

Ο κύκλος των νέων ανθρώπων που αποτέλεσαν την ΑΜΜΟ, όσοι και όσες της έδωσαν ζωή και υπόσταση, ολοένα και μεγάλωνε μαζί με το κέφι, τα όνειρα, την ευθύνη και την πολλή δουλειά.

Είκοσι χρόνια αργότερα, το παιδικό βιβλίο είχε αναβαθμιστεί αισθητικά, χωρίς αυτό να βρίσκει πάντα αντίκρυσμα στο περιεχόμενο. Ο εκδοτικός αγώνας άρχισε να μεταβάλλεται και -από αντοχή- έγινε ταχύτητα. Η ΑΜΜΟΣ δεν μπορούσε και δεν ήθελε ν' ακολουθήσει αυτή την κούρσα -που είχε σαν συνέπεια να σκάσουν και μερικά μεγάλα κανόνια στο χώρο που μας επηρέασαν οικονομικά. 

Αλλά είχαν προστεθεί και άλλες, μεγαλύτερες δυσκολίες. Αναφέρω -ενδεικτικά και μόνο- την σαρωτική δογματική και άκριτη κυριαρχία μιας "politically correct" αντίληψης που στην αρχική της φάση λειτουργούσε ισοπεδωτικά. Κυρίως όμως μια γενικευμένη αίσθηση -αόριστη σε πολλούς, σαφή σε άλλους- ότι βαδίζουμε μετέωροι στο κόσμο, ανάμεσα σε έναν ξεθωριασμένο παλιό κόσμο που φεύγει κι έναν απροσδιόριστο που αχνοφαίνεται μα καθυστερεί να φτάσει.

Το γύρισμα του αιώνα έφερε μια διάχυτη αβεβαιότητα, ανασφάλεια κι αμηχανία: Αν ήμασταν εκδότες του "μεγαλίστικου", θα βρίσκαμε τον τρόπο να συνεχίσουμε, συμβάλλοντας στον διάλογο ανάμεσα σε πολλά κι' ενδιαφέροντα ρεύματα σκέψης που αναπτύσσονταν τότε.  Στο παιδικό όμως; Πώς να κατευθύνει η αβεβαιότητα την πράξη, και πώς να συνυπάρχει η αμηχανία με την ευθύνη; Δεν ξέρω αν η οδυνηρή και δύσκολη απόφαση της διακοπής λειτουργίας της ΑΜΜΟΥ ήταν καλή ή κακή, σωστή ή λαθεμένη… Ξέρω πως ήταν έντιμη…

Απομακρύνθηκα από τις εκδόσεις αλλά παρέμεινα σε έναν ευρύτερο χώρο ανάπτυξης περιεχομένου και επικοινωνίας, συνεργαζόμενος με ένα Ινστιτούτο του εξωτερικού για την δημιουργία μεγάλων εκθέσεων τέχνης και την περιοδεία τους στην ευρωπαϊκή μουσεία. Και καθώς η τέχνη διυλίζει το παρόν και ανιχνεύει -πρώτη αυτή- το μέλλον, μου έδωσε η δουλειά αυτή πολλά μαθήματα, τροφοδότησε σκέψεις, φώτισε σκοτεινές πλευρές και πρόσφερε απαντήσεις σε δύσκολα ερωτήματα. Αυτός ο κύκλος έκλεισε με τον COVID, που σαν το βλέμμα της Μέδουσας πάγωσε τον χρόνο, γιγαντώνοντας το παρόν, το εδώ και τώρα…

Το 2023, ο κύβος ερρίφθη, η ΑΜΜΟΣ συνεχίζει, και είμαστε ξανά μαζί! Το εκδοτικό τοπίο έχει αλλάξει, και είναι πολλοί σήμερα οι μικροί και οι μεγαλύτεροι εκδότες που κάνουν εξαιρετική δουλειά. Ξανά μαζί λοιπόν, παλιοί και νέοι συνάδελφοι! Έίναι πολλοί οι συγγραφείς και οι εικονογράφοι που έχουν ανανεώσει τον χώρο, οι ξεχωριστοί βιβλιοπώλες κι' εκπαιδευτικοί, οι κάτοχοι σάιτ για τα παιδιά, οι bloggers, όσοι ασχολούνται με το παιδί και τους νέους γονείς… Ξανά μαζί, λοιπόν, παλιοί και νέοι συνεργάτες και συνοδοιπόροι.

Οι παλιοί μας αναγνώστες είναι σήμερα νέοι γονείς. Τότε που ήταν παιδιά, η ΑΜΜΟΣ είχε ως σταθερό ζητούμενο την ανάπτυξη της φαντασίας και της δημιουργικότητας. Στα χρόνια που πέρασαν όμως, η  ξεπέρασε την φαντασία και η δημιουργικότητα έχει βρει πολλούς δρόμους έκφρασης σε όλους τους τομείς. Σήμερα, έχουν μετατοπιστεί τα ζητούμενα. Απαραίτητα, πιστεύουμε, εφόδια ζωής είναι η ανάπτυξη της κριτικής ματιάς και σκέψης, η όξυνση της παρατηρητικότητας και της περιέργειας και, σιγά σιγά, η διαμόρφωση των κριτηρίων που θα στηρίξουν τις αυριανές προσωπικές επιλογές, από τα μικρότερα στα μεγαλύτερα. Τώρα που προσφέρονται ένα σωρό έτοιμες απαντήσεις, από όλους και για όλα, αποκτούν ξεχωριστή βαρύτητα και σημασία οι ερωτήσεις. Αυτά θα προσπαθήσουμε να κάνουμε μαζί σας, για να γίνει το παιδικό βιβλίο οικογενειακή υπόθεση.

Αυτά, αλλά όχι μόνο… Ο ψηφιακός κόσμος είναι εδώ, κομμάτι της ζωής όλων, μικρών και μεγάλων. Και αν δεν θέλουμε να μας εντάξει στην δική του πλασματική πραγματικότητα, ας τον εντάξουμε πρώτοι εμείς, με τους δικούς μας όρους, στην δική μας αληθινή ζωή, χωρίς φόβο και χωρίς πάθος. Η ΑΜΜΟΣ ετοιμάζει και σε αυτόν τον τομέα τις προτάσεις της, το δικό της ψηφιακό περιεχόμενο, δίπλα και μαζί με τα βιβλία, δίπλα και μαζί με τα παιδιά και τους γονείς τους.

Αυτήν την αντίληψη θελήσαμε να εκφράσουμε και με το νέο λογότυπο της ΑΜΜΟΥ, που δεν είναι το κλασικό σήμα μιας εκδοτικής εταιρείας. Είναι, κυριολεκτικά, η υπογραφή της ομάδας που δίνει πνοή στο εγχείρημα, που δίνει στην ΑΜΜΟ τα χαρακτηριστικά ενός ζωντανού οργανισμού. Με αυτή την υπογραφή επισφραγίζουμε τη συμφωνία μεταξύ μας και δεσμευόμαστε σε αυτήν, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για όσα προτείνουμε σε εσάς και τα παιδιά σας. 

Πέτρος Γαϊτάνος

Εκδόσεις Άμμος

Φειδίου 18Α, Αθήνα 10678

Τ. 211 0016 331-2

Ε. hello@ammoskids.gr

Fb, Instagram, YouTube 

Πηγή:  https://ammoskids.gr/naughty-bulletin/blog/i-ammos-epistrefi/ -- https://ammoskids.gr/author/p-gaitanosammoskids-gr/ [Hyperlinks by Gatouiti]

athinorama.gr/child

* [Βλ. goodreads, Ο φράχτης και Νανούρισμα] 

"SAvE Whales": "Έξυπνη" τεχνολογία αποτρέπει την σύγκρουση των φυσητήρων με διερχόμενα πλοία

Αναδημοσίευση από GREEN AGENDA (17 Απριλίου 2024)

Κατά τη διάρκεια του 9ου Our Ocean Conference, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα από 15 έως 17 Απριλίου 2024, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), και ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), μαζί με την διεθνή οργάνωση για τη διατήρηση της θαλάσσιας ζωής OceanCare και την περιβαλλοντική δεξαμενή σκέψης The Green Tank, ανακοίνωσαν ότι δεσμεύονται να διασφαλίσουν την εφαρμογή του προγράμματος «SAvE Whales» [System for the Avoidance of ship-strikes with Endangered Whales] στο Στενό των Κυθήρων (μεταξύ του νησιού των Κυθήρων και του ακρωτηρίου Ταίναρο). Αυτή η καινοτόμα τεχνολογία έχει σχεδιαστεί ως συμπληρωματικό εργαλείο για την προστασία των απειλούμενων φυσητήρων από συγκρούσεις με πλοία σε περιοχές όπου δεν είναι δυνατή η διαφοροποίηση της διαδρομής τους.

Οι συγκρούσεις με πλοία αναγνωρίζονται ως η κύρια απειλή για τους φυσητήρες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελληνική Τάφρος, που εκτείνεται ανάμεσα στο Ιόνιο, τη Νότια Κρήτη και τη Θάλασσα του Λεβάντε, αποτελεί βασικό θαλάσσιο οικότοπο για αυτό το είδος, αλλά και περιοχή υψηλού κινδύνου για συγκρούσεις με πλοία, καθώς από αυτήν διέρχονται περίπου 30.000 μεγάλα πλοία ετησίως. Από το 1992 έως το 2021 περισσότεροι από τους μισούς φυσητήρες που εκβράστηκαν στις ελληνικές ακτές έφεραν εμφανή σημάδια σύγκρουσης με πλοία. 

Ο Αλέξανδρος Φραντζής, επικεφαλής του Ινστιτούτου Κητολογικών Ερευνών ΠΕΛΑΓΟΣ*, αναφέρει: «Ο πληθυσμός των φυσητήρων σε ολόκληρη τη Μεσόγειο περιλαμβάνεται στον Κόκκινο Κατάλογο της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN). Στην Ανατολική Μεσόγειο έχουν απομείνει περίπου 200 από αυτούς τους θαλάσσιους γίγαντες. Σε ορισμένες περιοχές, όπως το Στενό των Κυθήρων, η προτιμώμενη επιλογή της διαφοροποίησης της κυκλοφορίας των πλοίων δεν είναι εύκολα εφικτή, γι' αυτό χρειαζόμαστε ειδικά συστήματα συναγερμού για την πρόληψη των συγκρούσεων. Ως εκ τούτου, είναι εξαιρετική είδηση ότι έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση από την ελληνική κυβέρνηση και την OceanCare για την εφαρμογή της τεχνολογίας "SAvE Whales" σε αυτή την περιοχή, με στόχο την ανάπτυξη ενός συστήματος που θα είναι λειτουργικό 365 ημέρες τον χρόνο. Μαζί με μέτρα διαφοροποίησης της πορείας των πλοίων στο υπόλοιπο κομμάτι της Ελληνικής Τάφρου, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ένα εξαιρετικό παράδειγμα σε διεθνή κλίμακα για το πώς η επιστήμη, η τεχνολογία και η διαχείριση μπορούν να προστατεύσουν τα απειλούμενα είδη των μεγάλων θηλαστικών του ωκεανού σε τοπικό επίπεδο.»

Κατά τη διάρκεια του 9ου Our Ocean Conference,  ανακοινώθηκε η συνεργασία μεταξύ της OceanCare, του Green Tank, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) – με τη συμμετοχή του Ινστιτούτου Κητολογικών Ερευνών ΠΕΛΑΓΟΣ και του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του ΙΤΕ. Στόχος η αναβάθμιση της τεχνολογίας «SAvE Whales» ώστε να καταστεί τελικά επίσημο εργαλείο αποτροπής και προειδοποίησης που θα ενημερώνει τα πληρώματα των πλοίων για την παρουσία φυσητήρων στο Στενό των Κυθήρων.

Ο Nicolas Entrup, διευθυντής Διεθνών Συνεργασιών στην OceanCare, προσθέτει ότι: «Το SAvE Whales θα συμβάλει στη μείωση πιθανών συγκρούσεων μεταξύ πλοίων και μεγάλων θαλάσσιων θηλαστικών. Το σύστημα θα λειτουργεί ως συμπληρωματικό εργαλείο στα μέτρα δρομολόγησης, όπως η μετατόπιση των ναυτιλιακών γραμμών εκτός του κεντρικού ενδιαιτήματος των κητωδών, όπου αυτό είναι δυνατόν. Με αυτόν τον στόχο και με μεγάλη χαρά, θα αξιοποιηθεί η δυνατότητα της OceanCare να συνδράμει με 700.000 ευρώ στη χρηματοδότηση αυτής της καινοτόμου προσέγγισης που αναπτύχθηκε από Έλληνες ερευνητές».

Το σύστημα SAvE Whales είναι ένα καινοτόμο σύστημα που εντοπίζει την ακριβή θέση των φυσητήρων σε απόσταση έως και 7 χιλιομέτρων, και μεταδίδει τις πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, για να ενημερώνει τα πληρώματα των πλοίων ώστε να επιβραδύνουν ή να προσαρμόσουν την πορεία τους, προκειμένου να αποφύγουν τη σύγκρουση. Έχοντας αποδείξει την αποτελεσματικότητά του κατά τη διάρκεια μιας πιλοτικής περιόδου μεταξύ 2019 και 2021, στα ανοικτά της ΝΔ Κρήτης, το σύστημα SAvE Whales, μέσω της συνεργασίας που ανακοινώθηκε, θα αναβαθμιστεί για τη συνεχή λειτουργία του όλο τον χρόνο (365 ημέρες) στην θαλάσσια περιοχή του Στενού των Κυθήρων.

Η Ιόλη Χριστοπούλου, διευθύντρια Πολιτικής του Green Tank, τονίζει: «Με μεγάλη χαρά καλωσορίζουμε τη δέσμευση του ΥΠΕΝ να εξασφαλίσει 2,3 εκατ. ευρώ από το Πράσινο Ταμείο και τον ΟΦΥΠΕΚΑ για την εφαρμογή του SAvE Whales. Αυτή η απόφαση-ορόσημο είναι ένα σαφές σημάδι ότι η Ελλάδα δεσμεύεται σοβαρά να εκπληρώσει τους στόχους της για τη βιοποικιλότητα».

Ο ΟΦΥΠΕΚΑ θα αναλάβει την λειτουργία του έργου, ενώ το ΥΠΕΝ θα διασφαλίσει ότι πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις για την πλήρη λειτουργία του και την συμμετοχή των αρμόδιων αρχών.

Η συνεργασία αρχίζει με ένα αρχικό στάδιο, κατά τη διάρκεια του οποίου θα καθοριστούν οι λεπτομέρειες των απαραίτητων βημάτων για την ανάπτυξη, τη δοκιμή και την πλήρη λειτουργία του έργου. Το σύστημα SAvE Whales προγραμματίζεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία σε περίπου 4-5 χρόνια.

Το σύστημα SAvE Whales προσφέρει μια τεχνολογία που αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία, λειτουργώντας ως συμπληρωματικό εργαλείο στα δύο πρωταρχικά μέτρα για την αντιμετώπιση της απειλής σύγκρουσης με πλοία, δηλαδή της διαφοροποίησης της διαδρομής του πλοίου και της μείωσης της ταχύτητας, ιδίως στις περιοχές όπου η αλλαγή πορείας δεν είναι εύκολα εφικτή. Μια τέτοια περιοχή είναι το Στενό των Κυθήρων - μεταξύ του νησιού των Κυθήρων και του ακρωτηρίου Ταίναρο (νότια Πελοπόννησος).

Συνοπτικά, το σύστημα SAvE Whales χρησιμοποιεί αυτόνομους ακουστικούς σταθμούς στη θάλασσα που τροφοδοτούνται με ηλιακή ενέργεια. Οι σταθμοί είναι εξοπλισμένοι με υδρόφωνα που καταγράφουν τους ήχους των φυσητήρων, τους επεξεργάζονται και στέλνουν τα αποτελέσματα στο κέντρο ανάλυσης. Εκεί, τα δεδομένα από τους διαφορετικούς σταθμούς συνδυάζονται και, με χρήση υπολογιστικών μοντέλων ακουστικής διάδοσης, γίνεται ο ακριβής εντοπισμός των κητωδών. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης προωθούνται στη συνέχεια, σε πραγματικό χρόνο, σε πλοία που διαπλέουν την περιοχή. Ένα ειδικά ανεπτυγμένο λογισμικό από τη Marine Traffic, τον κορυφαίο πάροχο υπηρεσιών εντοπισμού πλοίων, συνδυάζει τα αποτελέσματα εντοπισμού με πληροφορίες για τη ναυσιπλοΐα, και εκτιμά τον κίνδυνο σύγκρουσης. Εάν ένα πλοίο βρίσκεται σε πορεία σύγκρουσης με έναν φυσητήρα, το πλήρωμά του θα ειδοποιηθεί εγκαίρως, ώστε το πλοίο να επιβραδύνει ή/και να αλλάξει πορεία εγκαίρως για να αποφύγει τη σύγκρουση.

Η OceanCare ηγείται της ανάπτυξης του SAvE Whales. Το σύστημα σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από Έλληνες ερευνητές του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και του Ινστιτούτου Κητολογικών Ερευνών ΠΕΛΑΓΟΣ, σε συνεργασία με τη Marine Traffic, την εταιρεία Green2Sustain και το ερευνητικό κέντρο CINTAL (Πανεπιστήμιο του Αλγκάρβε στην Πορτογαλία). Μετά τις επιτυχείς πιλοτικές δοκιμές (2020-2021), η OceanCare, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών ΠΕΛΑΓΟΣ, το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων και Υπολογιστικών Μαθηματικών του ΙΤΕ και το Green Tank, ενημέρωσαν τις ελληνικές αρχές για τα αποτελέσματα των δοκιμών και κατέθεσαν προτάσεις για την εφαρμογή του συστήματος.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο - animation της OceanCare με τίτλο «SAvE Whales – Προστατεύοντας τους φυσητήρες από τις συγκρούσεις με πλοία» στο video που ακολουθεί. 

https://youtu.be/C32oGSkgto8?si=8Ce5_nbaicLKmq0K

https://youtu.be/r_qBbs2dabw?si=9chsr1N7eGzUecTn

Πηγή: greenagenda -- oceancare -- thegreentank -- e-nautilia -- moneyreview

Image at https://sites.google.com/view/savewhales/home

Δείτε επίσης: Όταν δύο κόσμοι συγκρούονται...

*1, 2