Μιλώντας στο Μαγκαζίνο της Θεσσαλίας* και τον Γιάννη Κολλάτο, ο καθηγητής Υγιεινής Αγροτικών Ζώων στο τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Χριστοδουλόπουλος, επισημαίνει, για μια ακόμα φορά**, την αναγκαιότητα του εμβολιασμού. Επισυνάπτοντας έναν χάρτη*** της EFSA**** που καταδεικνύει ότι η Ελλάδα περιβάλλεται από χώρες στις οποίες ενδημεί η ευλογιά των αιγοπροβάτων, προβλέπει ότι, μέχρι το καλοκαίρι, η χώρα μας θα έχει χαρακτηριστεί ενδημική ούτως ή άλλως, και υποστηρίζει πως -έστω και τώρα- ο εμβολιασμός είναι ο μόνος δρόμος για να σωθεί η παραδοσιακή ελληνική κτηνοτροφία. Επισημαίνει επίσης ότι η κυβέρνηση κατέστρεψε ένα πολύτιμο και μη αναπληρώσιμο ζωικό κεφάλαιο, και επέλεξε τιμωρητική στάση απέναντι στους κτηνοτρόφους, αντί να τους έχει συμμάχους για την εκρίζωση της νόσου. Τέλος, αναφέρεται στο αρνητικό ρόλο που έπαιξε η κατάργηση των αγροτικών κτηνιατρείων, τα οποία θα μπορούσαν να συμβάλουν στην καταπολέμηση της νόσου. Σημειωτέον ότι, από τον Αύγουστο του 2024, έως και τις 18 Ιανουαρίου 2026, έχουν θανατωθεί, στην χώρα μας, 472.928 αιγοπρόβατα, ενώ η κυβέρνηση, ο πρωθυπουργός, το ΥΠΑΑΤ και η ΕΕΕΔΕΕ*****, εμμένουν στις αρχικές τους θέσεις εναντίον του εμβολιασμού.
Γιώργος Χριστοδουλόπουλος: Από την πρώτη στιγμή υποστήριξα και το υποστηρίζω ακόμα είναι ότι η λύση είναι ο εμβολιασμός. Με την στάση που κρατά το υπουργείο και η κυβέρνηση, βλέπω ότι οδηγούμαστε σε αδιέξοδο. Με μεγάλη μου λύπη είδα τον ίδιο τον πρωθυπουργό να διατυπώνει την άποψη ότι, αν χρησιμοποιούσαμε εμβόλιο, θα είχαμε περισσότερες πιθανότητες να γίνουμε ενδημικοί.
Γ.Κ: Το είπαν και σήμερα. Και ανέφεραν χαρακτηριστικά τα παραδείγματα της Αιγύπτου, της Τουρκίας, της Ιορδανίας, της Ινδίας, όπου χρησιμοποίησαν το εμβόλιο και η νόσος της ευλογιάς έχει γίνει ενδημική.
Γ.Χ: Έχω στείλει στους συνεργάτες σας έναν χάρτη. Με κόκκινο είναι οι χώρες που έχουν ευλογιά. Μόνο και μόνο από αυτήν την εικόνα, αντιλαμβάνεστε ότι, σε όλη την Αφρική και σε όλη την Ασία, η ευλογιά είναι ενδημική. Σε έναν τέτοιο χώρο, δεν είναι δυνατόν να πιστεύει κάποιος ότι θα κάνει μια πολιτική εκρίζωσης και θα καταφέρει να απαλλαγεί από την νόσο. Όλη η περιοχή έχει ευλογιά.
Γ.Κ: Όταν η μετάδοση γίνεται με τα έντομα, τα πουλιά και τον αέρα, πως μπορείς να βάλεις φραγμό στα σύνορα;
Γ.Χ: Όπως το λέτε. Το Ισραήλ, που το φέρνουν ως παράδειγμα, κατά καιρούς απαλλάσσεται από την ευλογιά. Αλλά μόνο και λόγω της μικρής του έκτασης, από τον αέρα και μόνο, κάποια στιγμή ξαναμολύνεται. Και όλες οι μελέτες που έχουν γίνει στα κράτη αυτά, και στο ίδιο το Ισραήλ, δείχνουν ότι είναι μολύνσεις από το εξωτερικό και όχι αναζωπυρώσεις παλαιάς νόσου. Όλος αυτός ο γεωγραφικός χώρος είναι ενδημικός στην ευλογιά. Το να λένε λοιπόν, ως παράδειγμα, ότι η Τουρκία δεν απαλλάσσεται από την ευλογιά είναι άστοχο. Όταν μιλάμε για ένα μέρος με τεράστια εκτατική προβατοτροφία, όπου ένας εμβολιάζει και δέκα γύρω δεν εμβολιάζουν, νομίζω ότι απλώς δεν θέλουμε να δούμε την πραγματικότητα.
Γ.Κ: Υπάρχει και ένα άλλο δεδομένο, ως πληροφορία που δεν διαψεύδεται επίσημα, ότι ήδη έχουν γίνει πάνω από ένα εκατομμύριο παράνομοι εμβολιασμοί.
Γ.Χ: Να απαντήσουμε πρώτα σε αυτό που είπαμε περί της ενδημικότητας, το αν δηλαδή το εμβόλιο θα βοηθούσε να γίνει η νόσος ενδημική στη χώρα μας, ενώ όπως πάμε θα ήταν καλύτερα. Το εμβόλιο ΔΕΝ μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες να γίνουμε ενδημικοί. Αυτό λέει η πληθυσμιακή κτηνιατρική και η κτηνιατρική των παραγωγικών ζώων. Από επιστημονική άποψη, είναι σφάλμα να λέγεται κάτι τέτοιο. Φαντάζομαι ότι ο πρωθυπουργός δεν το είπε αυτό ως ειδικός. Το είπε γιατί έτσι τον πληροφόρησαν. Λέμε λοιπόν ότι τον έχουν πληροφορήσει λάθος. Το εμβόλιο δεν μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα να γίνουμε ενδημικοί, και αυτό συμβαίνει γιατί η ευλογιά δεν έχει χρόνιους φορείς και, από τη στιγμή που σε μια νόσο δεν υπάρχουν χρόνιοι φορείς, ο εμβολιασμός δεν μπορεί να αυξήσει τέτοιες πιθανότητες.
Ο εμβολιασμός θα μειώσει τη διασπορά δραματικά, θα θωρακίσει τις εκτροφές, και θα βοηθήσει στην αποτροπή των θανατώσεων. Διότι, με βάση το άρθρο 12, παράγραφος 4β του Κανονισμού 687 του 2020, όταν έχουμε το εμβόλιο μπορούμε να μην θανατώνουμε τις εκτροφές.
Πρέπει όμως να καταλάβουμε ποια είναι η κατάσταση που έχει τώρα δημιουργηθεί. Σήμερα στην Ελλάδα, υπάρχει αυτό το οποίο η ΕΕ μας έχει ήδη επισημάνει: κρύβονται κρούσματα. Και κρύβονται κρούσματα γιατί το υπουργείο έχει βάλει τον προβατοτρόφο απέναντι και δρα τιμωρητικά, οπότε οι άνθρωποι έχουν φοβηθεί.
Γ.Κ: "Αν το αναφέρω, θα χάσω το κοπάδι μου και, μέχρι ν' αποζημιωθώ, φέξε μου και γλίστρησα", σκέφτεται ο κτηνοτρόφος.
Γ.Χ: Και δεν ξέρει ποιο είναι το μέλλον του, διότι δεν του λένε πότε θα μπορέσει να κάνει επανασύσταση του κοπαδιού του. Από τα μέγιστα των λαθών που έχει κάνει το υπουργείο είναι ότι έχει βάλει τους προβατοτρόφους απέναντι. Το υπουργείο έπρεπε να αγκαλιάσει αυτούς τους ανθρώπους και να προσπαθήσει να λύσει το πρόβλημα με τη βοήθεια τους. Συν τοις άλλοις, σήμερα το υπουργείο έχει αναστείλει κάθε δράση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, διότι έχει καταργήσει τα αγροτικά κτηνιατρεία. Δεν υπάρχουν πλέον αγροτικά κτηνιατρεία, οπότε το υπουργείο, αν δεν έχει την απόλυτη σύμπνοια των προβατοτρόφων, δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα. Το καταλαβαίνει ο οποιοσδήποτε έχει ασχοληθεί με το θέμα αυτό: με το που στοχοποιεί τους προβατοτρόφους, το ίδιο το υπουργείο δημιουργεί το πρόβλημα. Όσο για τους εμβολιασμούς, οι οποίοι πιθανόν να γίνονται, εγώ δεν έχω τη δυνατότητα να ξέρω σε τι έκταση έχει συμβεί αυτό. Έχω ακούσει διάφορες κουβέντες που λέγονται απ' την πλευρά του υπουργείου.
Γ.Κ: Είναι ανεπίσημο αλλά, εδώ στην Θεσσαλία, κυκλοφορεί σε πολύ μεγάλο βαθμό.
Γ.Χ: Το γνωρίζω. Έχω λάβει τηλεφωνήματα από αγνώστους σε μένα προβατοτρόφους, οι οποίοι μου λένε το εξής: ότι έχουν κάνει εμβολιασμό παράνομα (το παραδέχονται) και, όταν πήγαν να στείλουν αρνιά στο σφαγείο, τους πήραν δείγματα, βρήκαν ότι υπάρχουν αντισώματα, και δεν τους επιτρέπουν πλέον να σφάζουν αρνιά. Οπότε, σε ένα περιβάλλον τέτοιο, όπου το υπουργείο δρα τιμωρητικά, δεν μπορούμε να ξέρουμε σε τι έκταση γίνεται ο παράνομος εμβολιασμός.
Γ.Κ: Αν ήσασταν υπουργός και είχατε αυτό το κανονιστικό πλαίσιο από την ΕΕ, τι θα μπορούσατε να είχατε κάνει διαφορετικά; Εφόσον είναι νόρμες και ρήτρες σε αυτές οι ζώνες, τα τρία, τα δέκα χιλιόμετρα -από τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς προκύπτουν, έτσι δεν είναι; Εάν επιτρεπόταν ο εμβολιασμός και βρισκόταν αντισώματα στα ζώα, θα επιτρεπόταν η σφαγή τους;
Γ.Χ: Βεβαίως.
Γ.Χ: Στη Γαλλία είχαν όφελος από τον εμβολιασμό. Και εκεί έσφαζαν όλα τα τα ζώα στις προσβεβλημένες εκτροφές, και εκεί αντιδρούσαν οι κτηνοτρόφοι, με τον εμβολιασμό όμως μειώθηκε η διασπορά και απαλλάχτηκαν πάρα πολύ γρήγορα. Τα κρούσματα έπεσαν αμέσως, σε διάστημα μηνών. Το όφελος του εμβολιασμού στη Γαλλία είναι γεγονός.
Γ.Κ: Υπάρχει ένα ζήτημα περισσότερο τεχνικό που έχει να κάνει με τη φέτα. Οι Γάλλοι και οι Ιταλοί έχουν και φρέσκα γαλακτοκομικά. Στην περίπτωση της φέτας όμως, πέρα από ότι το γάλα είναι παστεριωμένο, χρειάζεται και μια περίοδο ωρίμανσης που καθιστά το προϊόν ασφαλές για εξαγωγή (και βρώση). Όπως όμως αναφέρει σήμερα, μετά τη σύσκεψη, η κυβέρνηση, το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει stamping out και αυστηρούς περιορισμούς μετακινήσεων. Ο εμβολιασμός οδηγεί σε απώλεια του καθεστώτος ελεύθερης χώρας, για την ανακοπή του οποίου απαιτούνται πολλά χρόνια, και αυτό θα έχει μεγάλες επιπτώσεις σε αγορές όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς κλπ, όπου επίσης κάνουμε εξαγωγές φέτας, γιατί εκεί υπάρχει και μεγάλη ελληνική ομογένεια. Αυτό πως το ξεπερνάμε;
Γ.Χ: Κατ' αρχήν, όλα αυτά τα οποία επικαλείται το υπουργείο ΔΕΝ είναι ακριβώς έτσι. Η νομοθεσία αναφέρεται σε εξαγωγή ΖΩΝΤΩΝ ΖΩΩΝ και ΚΡΕΑΤΟΣ. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν εμπίπτουν σ' αυτή τη διάταξη, και εξαιρούνται. Οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι μας έχουν απαντήσει, και μας είπαν ότι ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΜΑ ΜΕ ΤΗ ΦΕΤΑ. Γιατί εμείς το ξανα-αναμοχλεύουμε; Κοιτάξτε: αν τα κρούσματα συνεχιστούν μέχρι τέλος Μαϊου, η χώρα ντε φάκτο θα χαρακτηριστεί ενδημική, λόγω του ότι, επί δύο χρόνια, έχει κρούσματα ευλογιάς. Υπάρχει κανονισμός στην ΕΕ που λέει ότι, αν μια εξωτική νόσος υπάρχει επί δύο χρόνια σε μια χώρα, η χώρα αυτή χαρακτηρίζεται ως ενδημική. Εμείς αρχίσαμε να έχουμε κρούσματα τον Αύγουστο του 2024. Για να μην μπούμε σ' αυτό το καθεστώς, θα πρέπει, τρεις μήνες πριν τον Αύγουστο του 2026, να μην υπάρχει κρούσμα. Το πιο πιθανόν λοιπόν είναι να μπούμε σ' αυτό το καθεστώς. Επίσης, κοιτώντας το χάρτη, θα πρέπει να πούμε το εξής: δεν γίνεται να απαιτούμε να σφάζονται όλα τα πρόβατα της Ελλάδας κάθε φορά που έχουμε κρούσμα ευλογιάς. Είμαστε σε απόλυτο ρίσκο από την πλευρά της Τουρκίας, η οποία πάντα είναι ενδημική στην ευλογιά, και είναι αναμενόμενο κάθε τόσο να έχουμε κρούσματα.
Γ.Κ: Στις παραμεθόριες περιοχές, δηλαδή κυρίως στον Έβρο, είχαμε και στο παρελθόν μεμονωμένα κρούσματα ευλογιάς και τα αντιμετωπίσαμε. Ακούγεται όμως ότι, πέρισυ το Πάσχα, έγιναν πολλές εισαγωγές ζώων από Βουλγαρία και κυρίως από Ρουμανία, όπου τα κρούσματα είχαν προηγηθεί. Δεδομένου ότι στη Θεσσαλία χάσαμε έναν μεγάλο αριθμό ζώων από τις πλημμύρες -κι' απ' τον Ιανό, αλλά κυρίως απ' τον Ντάνιελ- ίσως να έγιναν και από εκεί εισαγωγές. Άρα λοιπόν δεν είναι μόνον η Τουρκία το πρόβλημα. Θυμάμαι ότι άλλοτε παίρνονταν αυστηρά μέτρα για τον Έβρο και την Ροδόπη, και το πρόβλημα σταματούσε εκεί. Τώρα έφτασε μέχρι την Καλαμάτα...
Γ.Χ: Αν κάνουμε μια ορθολογική και ψύχραιμη προσέγγιση, θα δούμε ότι ο δεύτερος παράγοντας που έδωσε αυτό το αποτέλεσμα στην Ελλάδα, είναι η κατάργηση των αγροτικών κτηνιατρείων. Χωρίς αυτά, το υπουργείο δεν έχει πλέον δύναμη να επέμβει όπως επενέβαινε στο παρελθόν. Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες των Περιφερειών ΔΕΝ υποκατέστησαν τα αγροτικά κτηνιατρεία, διότι δεν ασχολούνται καθόλου με κτηνιατρική περίθαλψη στα κοπάδια. Θεωρητικά, υποτίθεται ότι τα αγροτικά κτηνιατρεία αντικαταστάθηκαν από τον "κτηνίατρο εκτροφής", ο θεσμός του κτηνιάτρου εκτροφής όμως ποτέ δεν εφαρμόστηκε.
Γ.Κ: Υπάρχει μια ωραία ανάρτηση του περιφερειάρχη Θεσσαλίας που λέει τα εξής: "Έχουν χαθεί περίπου 550.000 πρόβατα. Δηλαδή, για τη Θεσσαλία, 160.000 πρόβατα. Αν υποθέσουμε ότι κάθε ζώο κάνει 300 κιλά γάλα το χρόνο, σημαίνει 165.000 τόνους γάλα το χρόνο. Ή 40.000 τόνους φέτα το χρόνο. Η Ελλάδα παράγει 140.000 τόνους φέτα το χρόνο. Άρα χάσαμε το 28% της φέτας το χρόνο. Δηλαδή θα έπρεπε, στο ισοζύγιο πρόβειου γάλακτος, να είμαστε ελλειμματικοί κατά όσο γάλα χάσαμε. Ποιος θα μας απαντήσει γιατί δεν έχουμε έλλειμμα στο ισοζύγιο; Όποιος το βρει κερδίζει εμβόλιο από την εταιρεία Kemin, που το παράγει έξω από τις Βρυξέλλες, και τις δόσεις του έχει δεσμεύσει η Κομισιόν σε περίπτωση που η Ελλάδα τα ζητήσει (λέμε τώρα)".
Γ.Χ: Πολύ καλά τα λέει ο περιφερειάρχης, και αυτό που υπονοεί είναι ότι υπάρχουν παράνομες εισαγωγές, παρ' όλο που ο υπουργός είπε... Είναι πλέον για γέλια αυτά που ακούγονται αλλά τι να κάνουμε! Είπε ο υπουργός ότι "σφάχτηκαν ζώα" (δηλαδή αυτά τα 550.000 πρόβατα), τα οποία "δεν ήταν παραγωγικά"!
...
Γ.Χ: Όλα αυτά τα έχουμε καταλάβει. Το θέμα είναι ότι είμαστε σε μια πολύ κρίσιμη χρονική στιγμή.
Γ.Κ: Εδώ και μέρες, τόσο ο υπουργός, όσο και ο υπεύθυνος της επιστημονικής επιτροπής, κύριος Μπιλλίνης, λένε ότι δεν υπάρχει ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ εμβόλιο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλετε να δώσετε μια απάντηση σ' αυτό;
Γ.Χ: Στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν κυκλοφορούν εμβόλια για εξωτικά νοσήματα. Αυτό είναι γεγονός. Υπάρχει λοιπόν ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός 687 του 2020, ο οποίος αφήνει πλήρη ελευθερία στα κράτη - μέλη, όταν έχουν τέτοιες περιπτώσεις όπως επιδημία ενός εξωτικού νοσήματος, όπως αυτό που έχουμε τώρα, να πάρουν οποιαδήποτε εμβόλιο θέλουν και να το εισάγουν μέσω του δικού τους φαρμακευτικού οργανισμού, δηλαδή στην προκειμένη περίπτωση του ΕΟΦ, και να το κυκλοφορήσουν (χρησιμοποιήσουν). Αυτό λοιπόν που λένε και το επαναλαμβάνουν, ότι ο ΕΟΦ δεν έχει εγκρίνει το εμβόλιο για την ευλογιά, είναι ένα θέμα δικής τους απόφασης. Μόνοι τους μπορούν να πουν "θέλω να χρησιμοποιήσω αυτό το ιδιοσκεύασμα", και ο ΕΟΦ έχει υποχρέωση να το εγκρίνει ως έκτακτο εμβολιασμό.
Γ.Κ: Να πάμε λίγο και στο γεγονός ότι η Βουλγαρία και η Ρουμανία (που έχουν κι' αυτές πρόβλημα με την ευλογιά) δεν το έχουν ζητήσει;
ΓΧ: Επειδή βιάζεστε, θα σας το πω περιφραστικά (γιατί ορισμένα πράγματα δεν πρέπει να τα λέμε, αλλά νομίζω ότι αυτοί που μας ακούνε θα καταλάβουν): οι Βούλγαροι αγόρασαν (πλήρωσαν δηλαδή) 500 χιλιάδες δόσεις εμβολίου. Πήγε λοιπόν ο Επίτροπος και τους είπε ότι "ξέρετε, για τις εξαγωγές ΚΡΕΑΤΟΣ (όχι για γάλα) και για ΖΩΝΤΑ ΖΩΑ, αν κάνετε εμβολιασμό, μπορεί και να έχετε κάποια προβλήματα". Οπότε είπαν "εντάξει, μην ανησυχείτε, αν κάνουμε εμβολιασμό θα σας ενημερώσουμε". Τώρα λοιπόν, η Βουλγαρία απαλλάχθηκε. Συνδέετε τις τελείες, να δείτε τι έγινε. Και να ανοίξουμε τα μάτια μας να δούμε, όποιος θέλει να προστατέψει την προβατοτροφία του τι κάνει.
Γ.Κ: Με τη Ρουμανία έχουμε εικόνα;
Γ.Χ: Στη Ρουμανία το πρόβλημα ήταν πάρα πολύ περιορισμένο και νομίζουμε (χωρίς να γνωρίζουμε αν έκανε ή όχι εμβολιασμό) ότι έχει εκριζώσει τη νόσο.
Γ.Κ: Θέλω να σας ευχαριστήσω θερμά. Ήταν πολύ ωραία η κουβέντα μας. Να είστε καλά κύριε καθηγητά.
Παραπομπές:
** ΑΣΦΑΛΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΛΟΓΙΑ [video]
*** Assessment of the control measures of the category A diseases of Animal Health Law: sheep and goat pox (27/12/21)
**** European Food Safety Authority = Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων
***** Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Ελέγχου και Διαχείρισης της Ευλογιάς
.png)

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου